Question

Difficulty: MediumParlamento Kararları

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yaptığı işlemler; yürürlüğe giriş usulleri, Cumhurbaşkanının onay yetkisi ve yargısal denetim yolları bakımından "kanun" veya "parlamento kararı" olarak ikiye ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin hem Cumhurbaşkanının veto (geri gönderme) yetkisine tabi olmayan hem de Anayasa Mahkemesinin yargısal denetimi dışında kalan işlemlerinden biridir?

  1. A
    Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması
  2. B
    Para basılmasına karar verilmesi
  3. C
    TBMM İçtüzüğü'nün değiştirilmesi
  4. TBMM Başkanının seçilmesiAnswer
  5. E
    Genel ve özel af ilânı

Answer

TBMM Başkanının seçilmesi işlemi, bir parlamento kararı olup Cumhurbaşkanının veto yetkisine tabi değildir ve yargısal denetimi mümkün olmayan işlemler arasındadır.
TBMM'nin kendi içinden seçtiği başkanlık divanı ve meclis başkanı işlemleri parlamento kararıdır. Bu kararlar meclis iradesinin doğrudan tezahürü olup yürütmenin (Cumhurbaşkanı) onayına sunulmaz. Ayrıca Anayasa Mahkemesi'nin denetleyebildiği üç parlamento kararı (İçtüzük, Dokunulmazlık, Üyeliğin Düşmesi) arasında yer almadığı için yargı yolu kapalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemlerin hukuki niteliğini belirle
Milletlerarası antlaşmalar, para basılması ve af ilânı 'kanun'dur. İçtüzük ve Başkan seçimi 'parlamento kararı'dır.
Kanunlar ve parlamento kararları farklı hukuki rejimlere tabidir.
2
Cumhurbaşkanının yetkisini kontrol et
Parlamento kararları (İçtüzük ve Başkan seçimi gibi) Cumhurbaşkanına onay için gönderilmez.
Yasama organının kendi iç işleyişine dair kararlarında yürütmenin veto yetkisi yoktur.
3
Yargısal denetim istisnalarını hatırla
Yargı yolu açık olan parlamento kararları: İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesidir.
Anayasa, kural olarak parlamento kararlarını yargı denetimi dışında tutmuş, sadece üç kritik işlem için istisna tanımıştır.
4
Sonuca ulaş
TBMM Başkanı seçimi bir parlamento kararıdır ve yargı denetimine tabi olan istisnalar arasında yer almaz.
Soru kökündeki her iki şartı da (veto yok, denetim yok) sağlayan tek seçenek budur.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı ve Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Öncelikle seçenekteki işlemlerin hangilerinin 'kanun' hangilerinin 'parlamento kararı' olduğunu ayırt edin.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin denetleyebildiği üç istisnai parlamento kararını ezberlemek, bu konudaki soruların %90'ını çözmenizi sağlar.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question