Question

Difficulty: MediumRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgârların yer şekillerini biçimlendirici bir dış kuvvet olarak etkili olduğu yörelerin genel özellikleri dikkate alındığında, bu alanlarda aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenmez?

  1. A
    Mekanik (fiziksel) çözünme faaliyetlerinin kimyasal çözünmeye göre daha belirgin olması
  2. B
    Günlük ve yıllık sıcaklık farklarının oldukça fazla olması
  3. Yıl boyunca bulutluluk oranının yüksek, bağıl nem miktarının fazla olmasıAnswer
  4. D
    Yer yüzeyinin genellikle gür bitki örtüsünden yoksun ve cılız olması
  5. E
    Toprak dokusunun kum ve mil gibi ince boyutlu, gevşek malzemelerden oluşması

Answer

Bulutluluk oranının yüksek ve bağıl nemin fazla olması rüzgârın etkili olduğu kurak bölgelerle çelişen bir durumdur.
Rüzgârların yer şekilleri üzerinde etkili olabilmesi için iklimin kurak veya yarı kurak olması şarttır. Kurak bölgelerde ise nem miktarı düşük, bulutluluk oranı azdır. Yüksek nem ve bulutluluk, bitki örtüsünün gelişmesine ve toprağın nemlenerek rüzgâra karşı direnç kazanmasına neden olur; bu durum rüzgârın şekillendirici etkisini minimize eder.

Step-by-Step Solution

1
Rüzgârın etkili olduğu bölgeleri belirle
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu (Kurak/Yarı kurak bölgeler).
Rüzgârın şekillendirici etkisi nemin az, bitki örtüsünün cılız olduğu yerlerde fazladır.
2
Kurak bölge özelliklerini seçeneklerle karşılaştır
Mekanik çözünme, sıcaklık farkı, cılız bitki örtüsü ve gevşek toprak yapısı kuraklıkla uyumludur.
Bu faktörler rüzgârın zeminden malzeme koparmasını ve taşımasını kolaylaştırır.
3
Çelişen faktörü tespit et
Yüksek bulutluluk ve nem, yağışlı bir iklimi (nemli bölgeleri) temsil eder.
Nemli bölgelerde bitki örtüsü gürleşir ve toprak nemli kalarak birbirine tutunur, rüzgârın aşındırma gücü azalır.

Key Concept

Rüzgâr Şekillendirmesinin Temel Koşulları

Hints

1
Rüzgârın bir dış kuvvet olarak etkili olabilmesi için havanın kuru, zeminin ise açık (bitkisiz) olması gerekir.
2
Karadeniz gibi her mevsim yağışlı ve nemli yerlerde rüzgârın yer şekilleri üzerindeki etkisi en azdır; oysa İç Anadolu'da rüzgâr çok etkilidir.
3
Nem ve bulutluluk rüzgârın en büyük engelidir; çünkü bu durum bitki örtüsünü gürleştirir ve toprağı nemli tutarak rüzgârla taşınmasını engeller.

Practice More

Rüzgârın aşındırma (mantar kaya, tafoni) ve biriktirme (barkan, lös) şekillerini kategorize ederek çalışabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question