Türkiye'nin mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum şartları, ülke genelinde farklı özelliklere sahip iklim tiplerinin (Akdeniz, Karadeniz, Ilıman Karasal ve Sert Karasal) ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Bu iklim tiplerinin sıcaklık, yağış rejimleri ve doğal bitki örtüsü özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AKaradeniz İklimi'nin etkili olduğu kıyı kuşağında, nem oranının yüksek olmasına bağlı olarak yıllık sıcaklık farkı en azdır ve orografik (yamaç) yağışlar yaygın olup en fazla yağış sonbahar aylarında düşer.
- BAkdeniz İklimi'nde yaz kuraklığı oldukça belirgindir; kış mevsiminde görülen maksimum yağışlar genellikle cephesel kökenlidir ve karakteristik bitki örtüsü kuraklığa dayanıklı makidir.
- Ilıman Karasal (Step) İklimi'nde deniz etkisinden uzaklığa bağlı olarak karasallık belirgindir; en fazla yağış cephe sistemlerinin etkisiyle sonbahar mevsiminde görülür ve doğal bitki örtüsü bozkırdır.Answer
- DSert Karasal İklim'in yaşandığı Kuzeydoğu Anadolu'da, yükseltinin fazla olması nedeniyle yıllık sıcaklık farkı yüksektir; en fazla yağış yaz aylarında konveksiyonel (yükselim) kökenli olarak düşer ve çayırlar yaygındır.
- EIlıman Karasal ve Sert Karasal iklimlerin her ikisi de karasallık özelliği gösterse de, Sert Karasal İklim'de sıcaklıkların daha düşük olması ve yağış rejiminin farklılaşması enlemden ziyade yükselti (özel konum) ile açıklanır.
Answer
Ilıman Karasal (Step) İklimi'nde en fazla yağışın sonbaharda ve cephesel kökenli olarak düştüğünü belirten ifade yanlıştır. Doğrusu, en fazla yağışın ilkbaharda ve konveksiyonel (yükselim) kökenli olmasıdır.
Ilıman Karasal (Step) İklimi, deniz etkisine kapalı iç kesimlerde görülür. Bu iklim tipinde karaların ilkbahar mevsiminde hızla ısınmasıyla konveksiyonel (yükselim) yağışlar (halk arasında kırkikindi yağışları) oluşur ve en fazla yağış ilkbahar aylarında düşer. İfadede geçen 'cephesel kökenli' ve 'sonbahar' bilgileri Step iklimine değil, sırasıyla Akdeniz'in kışlarına ve Karadeniz iklimine aittir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'nin İklim Tipleri ve Karakteristik Özellikleri
Hints
1
Türkiye'de iklim tiplerinin en fazla yağış aldığı mevsimleri Türkiye haritası üzerine çizeceğiniz küçük bir 'e' harfi ile hatırlayabilirsiniz: İç Anadolu'dan (İlkbahar) başlayıp, Doğu Anadolu (Yaz), Karadeniz (Sonbahar) ve Ege/Akdeniz (Kış) şeklinde saat yönünde ilerler.
2
Yağış oluşum tiplerini düşünün: Dağ yamacı boyunca denizaşırı esen rüzgarlarla yükselen hava orografik, güneşin etkisiyle ısınıp aniden yükselen hava konveksiyonel, sıcak ve soğuk havanın karşılaşması ise cephesel yağışı oluşturur.
3
Seçeneklerde Ilıman Karasal (Step) İklimi için verilen yağış mevsimine ve kökenine dikkat edin. Step ikliminde 'kırkikindi' adı verilen yağışlar hangi mevsimde ve nasıl (ısınarak yükselme mi, cephe mi) oluşur?
Practice More
Türkiye'de basınç merkezlerinin (Sibirya, Basra, İzlanda, Asor) bu iklim tipleri üzerindeki etkilerini inceleyen bir soruyu çözmeniz konuyu pekiştirecektir.
Alternative Method
Soruyu çözerken seçeneklerdeki iklim tiplerinin anahtar kelimelerini eşleştirerek de ilerleyebilirsiniz. Akdeniz -> Kış -> Cephe -> Maki. Karadeniz -> Sonbahar -> Yamaç -> Orman. Step -> İlkbahar -> Yükselim -> Bozkır. Sert Karasal -> Yaz -> Yükselim -> Çayır. Bu şablona uymayan seçenek kendini hemen belli edecektir.
Estimated Time:1m 30s