Question

Difficulty: HardSes Bilgisi

Kamu hizmetlerinde liyakatin esas alınması amacıyla hazırlanan bu projenin, gencecik memurların ufkunu açacağı ve her ayrıntının titizlikle planlanıp kamuoyuna vurgulanmıştı.

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisinin örneği yoktur?

  1. Ünlü daralmasıAnswer
  2. B
    Ünlü düşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz benzeşmesi
  5. E
    Ünlü türemesi

Answer

Cümle içerisinde ünlü daralması (a veya e seslerinin ı, i, u, ü seslerine dönüşmesi) olayına dair bir örnek bulunmamaktadır.
Verilen cümlede 'ünlü daralması' olayının (örneğin: başlıyor, demiyor, niye vb.) hiçbir örneği yoktur. Diğer ses olaylarının tamamı farklı sözcüklerde temsil edilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
'Gencecik' sözcüğünü inceleyiniz.
Sözcüğün kökü 'genç'tir. '-cik' eki alırken 'ç' sesi 'c'ye dönüşmüş (ünsüz yumuşaması) ve 'e' sesi türemiştir (ünlü türemesi).
Küçültme ekleri bazı durumlarda hem yumuşamaya hem de türemeye neden olabilir.
2
'Ufkunu' ve 'ayrıntının' sözcüklerini analiz ediniz.
'Ufuk-u' ve 'ayır-ıntı' kelimelerinde orta hecedeki ünlüler düşmüştür.
Türkçede iki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında veya türetilirken ünlü kaybına uğrar.
3
'Vurgulanmıştı' sözcüğündeki ek etkileşimine bakınız.
'-mış' ekindeki 'ş' sert ünsüzü, kendisinden sonra gelen '-dı' ekinin 'd' sesini 't'ye dönüştürmüştür.
Fıstıkçı Şahap ünsüzlerinden sonra gelen yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi kuralıdır.
4
Ünlü daralması kuralını cümlede arayınız.
Cümlede '-yor' eki alan veya 'de-, ye-' gibi daralmaya uğrayan bir fiil bulunmamaktadır.
Cevap seçeneği olan ses olayının tespiti için tüm kelimeler taranmalıdır.

Key Concept

Karma Ses Bilgisi Analizi

Hints

1
Cümledeki 'gencecik' sözcüğüne dikkat edin; bu kelime birden fazla ses olayı barındırıyor olabilir.
2
Sözcüklerin köklerini bulun: 'ufuk', 'ayır-', 'genç' ve 'vurgulanmış' kelimeleri size ipucu verecektir.
3
Ünlü daralması genellikle '-yor' ekiyle veya 'de-', 'ye-' fiillerinde görülür. Cümlede bu yapıları arayın.

Practice More

Ünlü türemesi ve ünlü daralması arasındaki farkı pekiştirmek için 'biricik' ve 'başlıyor' örneklerini kıyaslayın.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question