Examkin

Question

Difficulty: MediumEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

19291929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkisiyle Türkiye, 19301930'lu yıllardan itibaren "Devletçilik" ilkesini daha aktif bir şekilde uygulamaya koymuştur. Bu doğrultuda hazırlanan ve 19341934 yılında yürürlüğe giren Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A
    Planlı ekonomiye geçişin ilk somut adımı olması
  2. B
    Hammaddesi yurt içinde bulunan ürünlerin üretimine öncelik verilmesi
  3. C
    Sovyetler Birliği'nden teknik ve mali kredi desteği alınması
  4. Özel sektörün faaliyetlerinin tamamen durdurularak mülkiyetin bütünüyle devlete geçirilmesiAnswer
  5. E
    Dokuma, şeker ve kağıt gibi halkın temel ihtiyaçlarını karşılayacak sanayi kollarının kurulması

Answer

Özel sektörün faaliyetlerinin tamamen durdurularak mülkiyetin bütünüyle devlete geçirilmesi ifadesi, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın veya Türkiye'deki Devletçilik anlayışının bir özelliği değildir.
Türkiye'deki Devletçilik uygulaması, liberal sistemden tamamen kopan veya özel mülkiyeti reddeden bir sistem değildir. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı süresince devlet büyük fabrikalar kurarken, özel sektörün de faaliyetlerine devam etmesine izin verilmiş ve hatta İş Bankası gibi kurumlar aracılığıyla teşvik edilmiştir. Bu nedenle özel sektörün tamamen durdurulması gibi bir durum söz konusu değildir.

Step-by-Step Solution

1
19301930'lu yılların ekonomik konjonktürünü analiz et.
19291929 krizinin ardından Türkiye'nin sermaye yetersizliği nedeniyle devlet öncülüğünde kalkınma modeline geçtiği tespit edilir.
Dönemin şartlarını anlamak, uygulanan politikaların sınırlarını çizmek için gereklidir.
2
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın kapsamını ve yöntemini değerlendir.
Planın; ithal ikameci (dışa bağımlılığı azaltan), devlet destekli ve Sovyet yardımıyla yürütülen bir yapıya sahip olduğu görülür.
Planın ayırt edici özelliklerini belirlemek, yanlış seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Türkiye'deki Devletçilik ilkesinin özel mülkiyetle ilişkisini incele.
Karma ekonomi modeline benzer şekilde, devletin yanında özel teşebbüsün de varlığını sürdürdüğü, ancak büyük yatırımların devlet eliyle yapıldığı anlaşılır.
Sosyalist/Komünist sistemler ile Atatürk dönemi Devletçilik anlayışı arasındaki temel farkı kavramak soruyu çözdürür.

Key Concept

Devletçilik ve Planlı Ekonomi (1930-1938)

Hints

1
Türkiye'deki Devletçilik anlayışı, özel sektöre tamamen kapalı bir sistem midir?
2
19301930'lu yıllarda Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarısızlığı sonrası devlet ön plana çıksa da mülkiyet hakları saklı kalmıştır.
3
Devletçilik, özel sektörün yapamadığını devletin yapmasıdır; mülkiyetin bütünüyle kamulaştırılması (kolektifleştirme) değildir.

Practice More

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın neden uygulanamadığını (II. Dünya Savaşı etkisi) araştırarak dönemi tamamlayabilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken Türkiye'deki Devletçilik modelini, Sovyetler Birliği'ndeki katı merkeziyetçi (özel mülkiyeti reddeden) modelden ayıran farkları hatırlamak hızlı eleme yapmanızı sağlar.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

More questions from this topic