Question

Difficulty: MediumDevletçilik

Cumhuriyet’in ilk yıllarında "Teşvik-i Sanayi Kanunu" gibi düzenlemelerle özel sektörün canlandırılması hedeflenmişse de, 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve yerli sermaye birikiminin yetersizliği nedeniyle sanayileşme hızı istenen düzeye ulaşamamıştır. Bu durum, devletin ekonomiye doğrudan müdahale ederek yatırım yapmasını zorunlu kılmıştır.

Bu bilgiler ışığında, Türkiye’de uygulanan Devletçilik ilkesinin karakteristik özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. Özel mülkiyet hakkına son vererek ekonomiyi tamamen merkeziyetçi bir kamu yönetimine bırakmıştır.Answer
  2. B
    Türkiye’nin kendine özgü şartlarından ve pratik ihtiyaçlarından kaynaklanmıştır.
  3. C
    Devletin, özel sektörün kâr getirmeyen veya gücünün yetmediği alanlarda yatırım yapmasını öngörür.
  4. D
    Ekonomik kalkınmayı belirli bir program dahilinde (planlı ekonomi) yürütmeyi esas alır.
  5. E
    Halkın temel ihtiyaçlarını karşılamayı ve refahını artırmayı hedeflediği için Halkçılık ilkesiyle bütünlük gösterir.

Answer

Atatürk'ün devletçilik anlayışı özel mülkiyeti reddetmez, aksine özel teşebbüsü destekleyen ancak onun yetersiz kaldığı alanlarda devleti devreye sokan bir 'karma ekonomi' modelidir.
Doğru cevap, devletçiliğin özel mülkiyete son verdiği iddiasıdır çünkü bu ifade yanlıştır. Türk tipi devletçilik, özel mülkiyet hakkını koruyan ve özel teşebbüsü temel alan ancak onun sermaye veya teknik bilgi yetersizliği nedeniyle gerçekleştiremediği büyük yatırımları devlet eliyle yapmayı amaçlayan bir 'karma ekonomi' modelidir.

Step-by-Step Solution

1
Devletçilik ilkesinin ortaya çıkış nedenlerini analiz etme
19231923-19291929 arası liberal denemelerin başarısızlığı ve 19291929 krizi saptanır.
İlkenin ideolojik değil, pratik bir zorunluluk olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Devletçiliğin özel teşebbüs ile olan ilişkisini değerlendirme
Devletin özel sektörü engellemediği, aksine onun yapamadığı yatırımları üstlendiği sonucuna varılır.
Sosyalist veya komünist sistemlerden farkını ayırt etmek için kritik adımdır.
3
Seçenekleri bu bilgiler doğrultusunda eleme
Özel mülkiyeti bitirdiği iddiasının Türkiye'deki uygulamayla uyuşmadığı görülür.
Türkiye'de özel bankalar, fabrikalar ve mülkiyet hakkı her zaman korunmuştur.

Key Concept

Karma Ekonomi ve Pragmatizm

Hints

1
Devletçilik ilkesinin komünizm gibi katı ideolojilerden en büyük farkını düşünün.
2
Türkiye'de İş Bankası gibi özel teşebbüslerin ve fabrikaların devletçilik döneminde de faaliyetlerine devam ettiğini hatırlayın.
3
Soru bir 'olumsuz' sorudur, yani seçeneklerden hangisi devletçiliğin bir özelliği *değildir* diye sormaktadır.

Practice More

Devletçilik ilkesi doğrultusunda açılan ilk kamu bankalarını (Sümerbank, Etibank) ve hazırlanan sanayi planlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question