Question

Difficulty: HardVirgülün Kullanımı

Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül (,) konmaz. Ancak metinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimeler bulunuyorsa bu kelimelerden sonra virgül konur.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı bu kurala uygun ve doğrudur?

  1. Projeye dair tüm riskleri titizlikle hesaplayıp, gerekli önlemleri alarak üst makama kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.Answer
  2. B
    Resmî yazışma kurallarına uygun şekilde hazırlanan dilekçesini imzalayıp, evrak kayıt birimine teslim etti.
  3. C
    Belediye meclisi tarafından alınan kararlar yürürlüğe girince, yerel hizmetlerde yeni bir dönem başlayacak.
  4. D
    Kurumun stratejik hedeflerine ulaşabilmesi için personelin motivasyonunu artırarak, verimliliği en üst seviyeye çıkarmalıyız.
  5. E
    Mesai saatleri içerisinde dışarı çıkarken, mutlaka birim amirinden sözlü veya yazılı izin alınması gerekmektedir.

Answer

Doğru cevap, içerisinde 'hesaplayıp' ve 'alarak' olmak üzere iki adet zarf-fiilin art arda sıralandığı ve bu sebeple virgül kullanımının uygun olduğu seçenektir.
Doğru cevap olan cümlede 'hesaplayıp' ve 'alarak' zarf-fiilleri birbiri ardınca sıralanmıştır. TDK'nin belirttiği üzere, zarf-fiiller seri oluşturuyorsa aralarına virgül konulması zorunludur. Bu, kuralın tek ve en önemli istisnasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki zarf-fiil eki almış sözcükleri tespit edin.
İnceleme sonucunda 'hesaplayıp', 'imzalayıp', 'girince', 'artırarak' ve 'çıkarken' sözcüklerinin zarf-fiil olduğu görülür.
Kuralın uygulanabilirliğini kontrol etmek için öncelikle zarf-fiillerin yerini belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen zarf-fiillerin cümlede tek başına mı yoksa bir dizi (seri) halinde mi kullanıldığını kontrol edin.
Doğru seçenekte iki zarf-fiil (hesaplayıp, alarak) bulunurken, diğer tüm seçeneklerde sadece birer tane bulunmaktadır.
TDK kuralı, virgül kullanımını sadece birden fazla zarf-fiilin art arda gelmesi durumunda onaylar.
3
Virgülün konumunu ve kural uygunluğunu teyit edin.
İki zarf-fiil arasına konulan virgül, eş görevli ögeleri ayırma işlevi gördüğü için doğrudur.
Tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül konulması, Türkçedeki en yaygın noktalama hatalarından biridir.

Key Concept

Zarf-Fiillerden Sonra Virgül Kullanımı İstisnası

Hints

1
Cümlelerdeki '-ip', '-erek', '-ince' gibi zarf-fiil eklerini taşıyan kelimelere odaklanın.
2
Cümlede sadece bir tane mi yoksa birden fazla mı zarf-fiil olduğunu sayın.
3
TDK kuralına göre; tek zarf-fiilden sonra asla virgül gelmez, ancak iki veya daha fazla zarf-fiil arka arkaya gelmişse virgül kullanılabilir.

Practice More

Benzer bir kural olan 'şart ekinden (-sa/-se) sonra virgül konmaz' kuralını da inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleden virgülü çıkararak okuyun; eğer anlamda bir daralma veya bozulma olmuyorsa ve sadece tek bir zarf-fiil varsa, o virgül büyük ihtimalle hatalıdır. Ancak 'X yapıp, Y ederek' yapısını görüyorsanız bu bir sıralamadır ve virgül doğrudur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question