Question

Difficulty: Medium"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de" ve "ki" yapıları hem ek hem de bağlaç görevinde kullanılabilirken "mi" her zaman ayrı yazılan bir edattır. Bu yapıların yazımı; cümledeki görevlerine, anlam ilişkilerine ve kalıplaşma durumlarına göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Halbuki seninki dün akşamki fırtınada dışarıda kalmış.
  2. B
    Mademki haber vermedin, beni de mi habersiz bırakacaktın?
  3. C
    Öyle bir ev ki şirin mi şirin bir bahçesi, masmavi bir havuzu var.
  4. D
    Mutfaktaki işleri bitirdi mi hemen salona geçer, çayını tazelerdi.
  5. Biliyorum ki bu sınavda başarılı olmak için sende elinden geleni yapıyorsun.Answer

Answer

Biliyorum ki bu sınavda başarılı olmak için sen de elinden geleni yapıyorsun cümlesinde 'sen de' ifadesindeki 'de' bağlaç olduğu halde bitişik yazılarak hata yapılmıştır.
Seçenekte geçen "Biliyorum ki bu sınavda başarılı olmak için sende elinden geleni yapıyorsun" cümlesinde yer alan "sende" sözcüğündeki "-de" bulunma durum eki değil, cümleye "dahi/bile" anlamı katan ve kendinden önceki kelimeden ayrı yazılması gereken bir bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması da bağlaç olduğunun kanıtıdır. Doğru yazım "sen de" şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
"de" bağlacı ve ekinin ayrımını yap.
"sen de" cümlesinde 'de' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz ve 'dahi' anlamı katar, dolayısıyla bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
Bağlaç olan de/da her zaman ayrı yazılır.
2
"ki" bağlacı ve eklerinin yazımını kontrol et.
"Biliyorum ki" ifadesindeki 'ki' bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. Seçeneklerdeki "seninki", "akşamki", "mutfaktaki" gibi ek olan -ki'ler bitişik, "Halbuki", "Mademki" gibi kalıplaşmış olanlar da bitişik yazılmıştır.
Ek olan -ki bitişik, bağlaç olan ki ayrı yazılır; ancak bazı bağlaçlar kalıplaşarak bitişik yazılır (SOMBAHÇEM).
3
"mi" edatının yazımını incele.
"beni de mi", "şirin mi şirin", "bitirdi mi" örneklerinde görüldüğü üzere soru, pekiştirme veya zaman anlamı katsa da 'mi' daima ayrı yazılmıştır.
"mi" edatı cümleye kattığı anlamdan bağımsız olarak her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.

Key Concept

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları
Estimated Time:1m 15s
Rate this question