Question

Difficulty: MediumKarahanlılar

Kaşgarlı Mahmud tarafından `1111.` yüzyılda kaleme alınan ve Abbasi halifesi El-Muktedî Billâh'a sunulan "Divan-ı Lügati't-Türk", Türk kültür tarihi açısından bir hazine niteliğindedir.

Eserin içeriği ve dönemin koşulları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu eserin yazılma amaçları arasında yer aldığı söylenemez?

  1. A
    Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türk dilinin Arapça kadar zengin olduğunu kanıtlamak
  2. B
    Türk boylarının yaşadığı coğrafyayı, örf ve adetlerini gelecek nesillere aktarmak
  3. İslamiyet'in tasavvufi yorumlarını ve ahlaki öğretilerini geniş kitlelere yaymakAnswer
  4. D
    Türklerin siyasi ve askeri gücünün yanında kültürel birikimini de İslam dünyasına göstermek
  5. E
    Türk lehçeleri arasındaki farklılıkları ve dilin gramer yapısını ortaya koymak

Answer

İslamiyet'in tasavvufi ve ahlaki öğretilerini yayma amacı Divan-ı Lügati't-Türk'e değil, Karahanlılar döneminin diğer önemli eserleri olan Divan-ı Hikmet ve Atabetü'l Hakayık'a aittir.
Divan-ı Lügati't-Türk'ün temel gayesi, Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu kanıtlamak ve Araplara bu dili öğretmektir. İslamiyet'in tasavvufi yorumlarını veya ahlaki kuralları halka aşılamak ise bu eserin değil; Divan-ı Hikmet ve Atabetü'l Hakayık gibi eserlerin öncelikli amacıdır.

Step-by-Step Solution

1
Eserin türünü ve yazarını analiz edin.
Divan-ı Lügati't-Türk, Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılmış bir sözlük ve ansiklopedidir.
Eserin niteliğini belirlemek, hangi amaçla yazılabileceğini anlamanın ilk adımıdır.
2
Eserin hedef kitlesini ve yazılış dönemini değerlendirin.
Eser Abbasi halifesine sunulmuş ve temel olarak Araplara Türkçe öğretmeyi hedeflemiştir.
Karahanlılar döneminde Türklerin İslam dünyasındaki yükselişi, dillerinin de Arapça ile rekabet ettiğini gösterme ihtiyacını doğurmuştur.
3
Seçenekleri diğer temel Karahanlı eserlerinin içerikleriyle karşılaştırın.
Tasavvufi ve ahlaki yoğunluklu eserlerin Hoca Ahmed Yesevi (Divan-ı Hikmet) ve Edip Ahmet Yükneki (Atabetü'l Hakayık) tarafından yazıldığı saptanır.
Karahanlı dönemi eserleri; siyaset, dil, ahlak ve tasavvuf gibi farklı uzmanlık alanlarına odaklanmıştır.

Key Concept

Karahanlı Dönemi Türk-İslam Eserlerinin Karakteristik Özellikleri

Hints

1
Eserin adındaki "Lügat" (sözlük) kelimesinin hangi çalışma alanına işaret ettiğini düşünün.
2
Kaşgarlı Mahmud'un bu eseri kimlere Türkçe öğretmek için kaleme aldığını ve hangi dili ölçüt aldığını hatırlayın.
3
Tasavvuf ve dini öğütlerin yer aldığı 'Hikmet'li sözlerin hangi Karahanlı mutasavvıfına ait olduğunu sorgulayın.

Practice More

Karahanlılar dönemine ait 'Kutadgu Bilig' eserinin devlet yönetimi ve ideal insan tipi üzerindeki etkilerini inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question