Question

Difficulty: EasySözcükte Yapı

Türkçede yapım eki almamış, sadece çekim eki (hâl ekleri, iyelik ekleri, çoğul ekleri vb.) almış sözcüklere 'basit sözcük' denir. Eğer bir sözcük en az bir tane yapım eki almışsa 'türemiş sözcük' olarak adlandırılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Genç memur, kurumdaki görevine dün sabah başladı.
  2. Arşivdeki tüm dosyalar sırayla raflara dizildi.Answer
  3. C
    Sınav sonuçları kurumun internet sitesinde açıklandı.
  4. D
    Verilen görevlerin titizlikle yapılması bekleniyor.
  5. E
    Hazırlanan raporun bazı bölümlerinde sakıncalar görüldü.

Answer

Arşivdeki tüm dosyalar sırayla raflara dizildi cümlesindeki 'raflara' sözcüğü basit yapılıdır.
Doğru cevap olan seçenekteki 'raflara' sözcüğünün kökü 'raf' ismidir. Bu sözcüğe gelen '-lar' eki çoğul eki, '-a' eki ise yönelme hâl ekidir. Her iki ek de çekim eki olduğu için sözcük yapıca basittir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz et.
baş-la-dı (türemiş), raf-lar-a (basit), aç-ı-k-la-n-dı (türemiş), ti-tiz-lik-le (türemiş), sa-kın-ca-lar (türemiş).
Sözcüğün yapısını belirlemek için kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Eklerin türlerini (yapım eki mi çekim eki mi) belirle.
'raflara' sözcüğündeki '-lar' çoğul eki ve '-a' yönelme hâl eki çekim ekidir.
Çekim ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirmez, sadece diğer sözcüklerle bağ kurar.
3
Diğer seçeneklerdeki yapım eklerini tespit et.
'-la', '-ık', '-lik' ve '-ca' ekleri eklendikleri kelimenin anlamını veya türünü değiştiren yapım ekleridir.
Yapım eki alan sözcükler türemiş kabul edilir.

Key Concept

Sözcük Yapısı: Basit ve Türemiş Sözcük Ayrımı

Hints

1
Sözcüğün anlamını değiştiren bir ek olup olmadığına bakmalısın.
2
Çoğul ekleri (-lar/-ler) ve ismin hâl ekleri (-e, -de, -den) sözcüğün yapısını değiştirip onu türemiş yapmaz.
3
'Raf' kelimesine gelen eklerin kelimenin anlamını değiştirip değiştirmediğini kontrol et; diğerlerinde ise 'baş', 'aç-', 'titiz' ve 'sakın-' köklerine gelen eklere dikkat et.

Practice More

Bu konuyu pekiştirmek için fiilden fiil yapım ekleri ile fiilden isim yapım ekleri arasındaki farkları inceleyebilirsin.
Estimated Time:45s
Rate this question