Question

Difficulty: EasyTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelenirken; koordinatlarla (enlem ve boylam) ifade edilebilen özellikler "mutlak konum", yer şekilleri, denizellik, yükselti ve komşuluk ilişkileriyle ifade edilen özellikler ise "göreceli konum" başlığı altında değerlendirilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumu ile doğrudan ilişkilidir?

  1. A
    Kuzeye doğru gidildikçe Kutup Yıldızı'nın görünüm açısının büyümesi
  2. B
    Orta kuşakta yer almasına bağlı olarak kış mevsiminde cephe yağışlarının görülmesi
  3. C
    En doğusu ile en batısı arasında 7676 dakikalık yerel saat farkının bulunması
  4. Yer şekillerinin dağlık ve engebeli olması nedeniyle gerçek alanı ile izdüşüm alanı arasındaki farkın fazla olmasıAnswer
  5. E
    Güneş ışınlarının geliş açısının güneyden kuzeye doğru gidildikçe daralması

Answer

Yer şekillerinin engebeli olmasına bağlı olarak gerçek alan ile izdüşüm alanı arasındaki farkın fazla olması Türkiye'nin göreceli konumu ile ilgilidir.
Yer şekillerinin dağlık ve engebeli olması, Türkiye'nin fiziksel bir özelliğidir ve enlem ya da boylam dereceleriyle doğrudan açıklanamaz. Bir yerin gerçek yüzölçümü ile kuş uçuşu (izdüşüm) yüzölçümü arasındaki fark ne kadar fazlaysa, o yer o kadar engebelidir; bu da göreceli konumun bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Ayrımı Yapma
Mutlak konum enlem ve boylamla (sayısal koordinatlarla) açıklanırken; göreceli konum yer şekilleri, denizellik, yükselti ve jeopolitik durumla açıklanır.
Sorunun hangi konum türünü sorduğunu netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri Analiz Etme
Görünüm açısı, cephe yağışları, saat farkı ve güneş ışınlarının açısı gibi özelliklerin tamamı koordinat sistemine (paralel ve meridyen) bağlıdır.
Mutlak konum sonuçlarını eleyerek doğru seçeneğe ulaşmak hedeflenir.
3
Yer Şekillerinin Etkisini Belirleme
Gerçek alan (tüm engebe dahil) ile izdüşüm alan (her yer düz kabul edilerek) arasındaki farkın temel sebebi yer şekilleridir.
Yer şekilleri özel bir durumdur ve enlem-boylam değerlerinden bağımsız olarak değişebilir.

Key Concept

Özel (Göreceli) Konum: Yer şekilleri ve Engebe

Hints

1
Eğer bir özellik sadece Türkiye'ye özgüyse ve enlem/boylamla açıklanamıyorsa o özel (göreceli) konumdur.
2
Güneş ışınları, gece-gündüz süreleri ve yerel saat gibi kavramlar mutlak konumu işaret eder; yer şekilleri ve engebe ise göreceli konumu.
3
Gerçek alan ile izdüşüm alan farkının fazla olması, arazinin düz olmadığını (dağlık olduğunu) gösterir.

Practice More

Benzer şekilde, batıdan doğuya doğru gidildikçe sıcaklığın düşmesi ile güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklığın düşmesi arasındaki farkı (özel vs. matematik) çalışabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question