Question

Difficulty: HardSadabat Paktı

Bölgesel barışı koruma çabaları kapsamında 1937 yılında Tahran'da imzalanan Sadabat Paktı, Türkiye'nin 'Yurtta Sulh, Cihanda Sulh' ilkesinin Doğu dünyasındaki en somut adımlarından biridir. Bu paktın diplomatik karakteri, idari yapısı ve maddeleri analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu oluşumun bir özelliği veya sonucu olarak gösterilemez?

  1. Paktın, imzacı devletlerin Milletler Cemiyeti'ne karşı olan yükümlülüklerini askıya alarak bölgeyi cemiyet denetimi dışına çıkarmasıAnswer
  2. B
    Üye devletlerin birbirlerinin iç düzenini sarsmaya yönelik faaliyet gösteren silahlı çetelerin ve örgütlerin engellenmesi konusunda taahhüt vermesi
  3. C
    Paktın beş yıllık bir süre için imzalanması ve taraflardan biri tarafından feshedilmediği takdirde otomatik olarak uzatılmasının kararlaştırılması
  4. D
    İmzacı ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşan kalıcı bir konsey kurularak paktın işleyişinin kurumsallaştırılmaya çalışılması
  5. E
    Irak ve İran arasındaki su yolu anlaşmazlığının çözüme kavuşturulmasının, paktın imzalanmasını kolaylaştıran bir ön gelişme olması

Answer

Paktın Milletler Cemiyeti yükümlülüklerini askıya aldığı ifadesi yanlıştır.
Sadabat Paktı, küresel barışı temsil eden Milletler Cemiyeti ilkelerine sadık kalınarak oluşturulmuştur. Pakt metninde, tarafların cemiyete olan bağlılıklarının devam ettiği ve bu bölgesel iş birliğinin cemiyet statüsüyle tam uyum içinde olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle yükümlülüklerin askıya alınması veya cemiyet denetimi dışına çıkılması söz konusu değildir.

Step-by-Step Solution

1
Paktın uluslararası hukukla ilişkisini değerlendir.
Pakt, Milletler Cemiyeti Paktı'na (Cemiyet-i Akvam) aykırı hiçbir hüküm içermez ve cemiyetin bölgesel barış vizyonunu destekler niteliktedir.
Atatürk dönemi Türk dış politikası, uluslararası meşruiyet ve evrensel hukuk kurallarına dayalı bir 'denge politikası' izlemiştir.
2
Paktın 'iç güvenlik' boyutunu incele.
Pakt metni, sadece dış saldırılara değil, sınır bölgelerindeki istikrarsızlığa ve birbirine muhalif örgütlerin faaliyetlerine karşı da iş birliği öngörür.
Bölge ülkelerinin (Türkiye, İran, Irak) ortak sorunu olan ayrılıkçı hareketler ve aşiret ayaklanmaları paktın imzalanmasında etkili bir iç faktördür.
3
İdari ve zamansal yapıyı kontrol et.
Paktın 5 yıllık geçerlilik süresi ve kurumsal bir konsey yapısı olduğu doğrulanmıştır.
Diplomatik belgelerin hukuki geçerlilik süreleri ve yönetim organları paktın kurumsallık düzeyini gösterir.

Key Concept

Sadabat Paktı'nın Diplomatik Yapısı ve Hukuki Nitelikleri

Hints

1
Türkiye'nin bu dönemdeki dış politikası, uluslararası örgütlerle (Milletler Cemiyeti gibi) çatışmacı değil, bütünleşmiş bir yapı sergiler.
2
Pakt sadece bir sınır güvenliği anlaşması değil, aynı zamanda üyelerin birbirlerinin 'iç güvenliğine' saygı duyacağı bir mutabakattır.
3
İran ve Irak arasındaki sınır sorunu olan Şattülarap meselesinin çözümü, paktın imzalanabilmesi için gerekli olan temel ön koşuldur.

Practice More

Suriye'nin neden bu paktın dışında kaldığını Hatay sorunu ve Irak ile olan sınır ihtilafları üzerinden tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question