Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de Karadeniz iklimi, nemliliğin fazla olduğu ve yağışın yıl içine nispeten düzenli dağıldığı bir iklim tipidir. Ancak bu iklimin etkili olduğu kıyı kuşağında, bölümler arasında yağış miktarı ve denizel etkinin iç kesimlere sokulma derecesi bakımından belirgin farklar bulunur. Örneğin; Orta Karadeniz Bölümü'nde (Samsun çevresi) yıllık toplam yağış miktarı Doğu ve Batı Karadeniz'e göre daha az iken, denizel etkiler iç kesimlere daha fazla sokulabilmektedir.

Orta Karadeniz Bölümü'nde görülen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dağların ortalama yükseltisinin az olması ve kıyı çizgisinin gerisinde uzanmasıAnswer
  2. B
    Kuzey sektörlü rüzgarların bölgeye nemli hava kütlesi taşıyamaması
  3. C
    Bölümün enlem değerlerinin diğer kıyı bölümlerine göre daha güneyde yer alması
  4. D
    Doğal bitki örtüsünün geniş yapraklı ormanlardan oluşması
  5. E
    Dağların kıyı çizgisine dik uzanması sonucunda yamaç yağışlarının oluşmaması

Answer

Orta Karadeniz'de yıllık yağışın daha az olması ve denizel etkinin iç kesimlere daha fazla sokulmasının temel nedeni, dağların (Canik Dağları) yükseltisinin az olması ve kıyı çizgisinin gerisinde (güneyinde) uzanmasıdır.
Karadeniz Bölümü'nde yağış miktarının en az olduğu yerin Orta Karadeniz olması, bölgedeki Canik Dağları'nın ortalama yükseltisinin diğer bölümlere göre düşük olması ve kıyıdan daha içeride başlaması ile doğrudan ilişkilidir. Bu durum hem orografik yağış oluşumunu azaltmakta hem de iklimin hinterlanda (art bölgeye) sızmasını kolaylaştırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Karadeniz iklimindeki yağış oluşum mekanizmasını hatırla.
Karadeniz'de yağışlar genellikle denizden gelen nemli havanın dağ yamaçları boyunca yükselip soğumasıyla (yamaç/orografik yağış) oluşur.
Yağış miktarını belirleyen en önemli faktör yer şekilleridir.
2
Orta Karadeniz'in topografik yapısını Doğu ve Batı ile kıyasla.
Doğu ve Batı Karadeniz'de dağlar 3000-4000 metreye ulaşırken ve hemen kıyıdan başlarken, Orta Karadeniz'de Canik Dağları yaklaşık 1000-1500 metredir ve kıyıdan daha içeride uzanır.
Yükselti azaldıkça hava kütlesinin yükselip soğuma ihtimali düşer, bu da yağışı azaltır.
3
Yer şekillerinin denizel etki üzerindeki etkisini analiz et.
Dağların alçak olması ve geride yer alması, denizden gelen nemli ve ılıman havanın vadiler yoluyla iç kesimlere (Yeşilırmak ve Kızılırmak vadileri gibi) ulaşmasını sağlar.
Dağlar kıyıya çok yakın ve yüksek olduğunda denizelliği bir duvar gibi engeller.

Key Concept

İklim Özelliklerinde Yer Şekillerinin (Özel Konum) Etkisi

Hints

1
Karadeniz'deki yağışların çoğu nemli havanın bir engel (dağ) ile karşılaşıp yükselmesiyle oluşur.
2
Orta Karadeniz'deki Canik Dağları'nın yüksekliğini Doğu Karadeniz'deki Kaçkar Dağları ile kıyaslayın.
3
Bir yerin ikliminin iç kesimlere sokulabilmesi için dağların ya kıyıya dik olması ya da alçak olup kıyıdan uzaklaşması gerekir.

Practice More

Karadeniz kıyı kuşağındaki bölümlerin yağış rejimlerini (en çok yağış aldıkları mevsimler) karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Görülen İklim Tipleri

More questions from this topic