Kanun-i Esasi'nin yılındaki köklü anayasa değişiklikleri ile "yürütmenin yasama karşısındaki mutlak üstünlüğü" zayıflatılmış ve meclisin yetkileri artırılarak parlamenter sisteme geçiş yolunda önemli adımlar atılmıştır. Bu bağlamda, Meclis-i Mebusan tarafından kabul edilen bir kanun tasarısının Padişah tarafından iade edilmesi (veto) ve meclisin bu tasarıda ısrar etmesi durumunda, düzenlemelerine göre öngörülen hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- APadişahın süresiz veto yetkisi devam ettiğinden, meclisin tasarıyı yeniden görüşme ve aynen kabul ederek Padişahı zorlama yetkisi bulunmamaktadır.
- BMeclis ile Padişah arasındaki uyuşmazlık, Heyet-i Ayan tarafından incelenir ve Ayan Meclisi'nin vereceği karar hem yasama hem de yürütme organı için kesin ve bağlayıcıdır.
- Padişah, meclisin ısrarı karşısında tasarıyı onaylamak yerine Meclis-i Mebusan’ı feshedebilir; ancak yeni seçilen meclis de tasarıyı aynen kabul ederse Padişahın bu kez onaylaması zorunludur.Answer
- DMeclisin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla tasarıyı aynen kabul etmesi durumunda, Padişahın imza yetkisi sembolik hale gelir ve kanun doğrudan yürürlüğe girer.
- EMeclisin ısrarı üzerine Heyet-i Vükela (Bakanlar Kurulu) meclise karşı sorumlu olduğundan derhal istifa eder ve meclis tarafından seçilen yeni bir başbakan göreve başlar.
Answer
Padişahın meclisi feshetme yetkisini kullanabileceği, ancak yeni seçilen meclisin de aynı tasarıyı kabul etmesi durumunda onayın zorunlu olduğu seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, yılında değiştirilen madde hükmünü tam olarak açıklamaktadır. Bu düzenleme ile Padişahın veto ettiği bir kanunda Meclis-i Mebusan ısrar ederse, Padişah ya kanunu onaylar ya da meclisi fesheder. Eğer fesih yolunu seçerse ve seçimlerden sonra oluşan yeni meclis de aynı kanunu tekrar kabul ederse, Padişah artık o kanunu onaylamak zorundadır. Bu durum, son sözün seçmen iradesiyle oluşan mecliste olduğunu gösteren parlamenter sistem özelliğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Değişiklikleri ve Meclis-i Mebusan'ın Yasama Üstünlüğü (Madde )