Question

Difficulty: Very hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 Kanun-i Esasi'nin 19091909 yılındaki köklü anayasa değişiklikleri ile "yürütmenin yasama karşısındaki mutlak üstünlüğü" zayıflatılmış ve meclisin yetkileri artırılarak parlamenter sisteme geçiş yolunda önemli adımlar atılmıştır. Bu bağlamda, Meclis-i Mebusan tarafından kabul edilen bir kanun tasarısının Padişah tarafından iade edilmesi (veto) ve meclisin bu tasarıda ısrar etmesi durumunda, 19091909 düzenlemelerine göre öngörülen hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Padişahın süresiz veto yetkisi devam ettiğinden, meclisin tasarıyı yeniden görüşme ve aynen kabul ederek Padişahı zorlama yetkisi bulunmamaktadır.
  2. B
    Meclis ile Padişah arasındaki uyuşmazlık, Heyet-i Ayan tarafından incelenir ve Ayan Meclisi'nin vereceği karar hem yasama hem de yürütme organı için kesin ve bağlayıcıdır.
  3. Padişah, meclisin ısrarı karşısında tasarıyı onaylamak yerine Meclis-i Mebusan’ı feshedebilir; ancak yeni seçilen meclis de tasarıyı aynen kabul ederse Padişahın bu kez onaylaması zorunludur.Answer
  4. D
    Meclisin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla tasarıyı aynen kabul etmesi durumunda, Padişahın imza yetkisi sembolik hale gelir ve kanun doğrudan yürürlüğe girer.
  5. E
    Meclisin ısrarı üzerine Heyet-i Vükela (Bakanlar Kurulu) meclise karşı sorumlu olduğundan derhal istifa eder ve meclis tarafından seçilen yeni bir başbakan göreve başlar.

Answer

Padişahın meclisi feshetme yetkisini kullanabileceği, ancak yeni seçilen meclisin de aynı tasarıyı kabul etmesi durumunda onayın zorunlu olduğu seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, 19091909 yılında değiştirilen 35.35. madde hükmünü tam olarak açıklamaktadır. Bu düzenleme ile Padişahın veto ettiği bir kanunda Meclis-i Mebusan ısrar ederse, Padişah ya kanunu onaylar ya da meclisi fesheder. Eğer fesih yolunu seçerse ve seçimlerden sonra oluşan yeni meclis de aynı kanunu tekrar kabul ederse, Padişah artık o kanunu onaylamak zorundadır. Bu durum, son sözün seçmen iradesiyle oluşan mecliste olduğunu gösteren parlamenter sistem özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metnindeki yasama sürecini analiz etmek.
18761876 orijinal halinde Padişahın mutlak veto yetkisi vardır ve yasama üzerinde tam kontrole sahiptir.
Değişikliklerin etkisini anlamak için başlangıç noktasını bilmek gerekir.
2
19091909 değişikliklerinin getirdiği "Madde 3535" düzenlemesini incelemek.
Bu madde ile uyuşmazlık durumunda Padişah'a "onaylama" veya "fesih" arasında bir tercih sunulmuştur.
Yasama-yürütme çatışmalarının çözümü için getirilen demokratik mekanizmayı saptamak.
3
Fesih sonrası süreci değerlendirmek.
Padişah meclisi feshederse seçimlere gidilir; yeni meclis de aynı kanunda ısrar ederse Padişahın artık veto yetkisi kalmaz.
Hukuki sürecin nihai aşamasını ve Padişahın yetkisinin sınırlandığı noktayı bulmak.

Key Concept

19091909 Değişiklikleri ve Meclis-i Mebusan'ın Yasama Üstünlüğü (Madde 3535)
Rate this question