Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'nin jeolojik yapısı ve tektonik hareketliliği göz önüne alındığında, ovaların büyük bir kısmının aktif fay hatları ile paralellik gösterdiği görülmektedir. Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAFKAF), Doğu Anadolu Fay Hattı (DAFDAF) ve Batı Anadolu Fay Hattı (BAFBAF) üzerinde çok sayıda tektonik (çöküntü) ovası yer alır.

Buna göre, aşağıda verilen ovalardan hangisi oluşum kökeni bakımından bu genellemenin dışında kalarak farklı bir süreçle meydana gelmiştir?

  1. A
    Merzifon Ovası
  2. B
    Nazilli Ovası
  3. Elmalı OvasıAnswer
  4. D
    Erbaa Ovası
  5. E
    Malatya Ovası

Answer

Elmalı Ovası, karstik süreçler (çözünme) sonucunda oluşmuş bir polye olup tektonik çöküntü ovaları grubunda yer almaz.
Elmalı Ovası, karstik arazilerde (kalker, jips vb.) suyun kimyasal aşındırması sonucu oluşan en geniş karstik çukur olan polyedir. Tektonik hareketlerden ziyade litolojik yapıya bağlı olarak oluşmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Tektonik ovaların dağılışını analiz etmek.
Türkiye'deki ovaların çoğu KAFKAF, DAFDAF ve BAFBAF gibi aktif fay hatları boyunca uzanan çöküntü alanlarıdır.
Soruda verilen genellemenin kapsamını (tektonik köken) belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki ovaları oluşum türlerine göre gruplandırmak.
Merzifon, Erbaa (KAFKAF); Malatya (DAFDAF) ve Nazilli (BAFBAF) tektonik kökenliyken, Elmalı Ovası Antalya-Burdur çevresindeki karstik bölgededir.
Farklı oluşum kökenine sahip olan ovayı ayırt etmek için her birinin jeolojik geçmişini incelemek gerekir.
3
Karstik ovaların (polye) özelliklerini hatırlamak.
Elmalı, Tefenni, Acıpayam, Korkuteli ve Kestel gibi ovalar (TAKKE kodlaması) karstik kökenlidir.
Doğru cevabın neden farklı grupta olduğunu bilimsel olarak temellendirmek için karstik süreçleri doğrulamak gerekir.

Key Concept

Türkiye'deki ovaların oluşum kökenlerine (Tektonik, Karstik, Delta, Volkanik) göre sınıflandırılması.

Hints

1
Türkiye'deki karstik ovaları 'TAKKE' (Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı) kısaltmasıyla hatırlayabilirsiniz.
2
Seçeneklerden dört tanesi Türkiye'nin en büyük üç ana fay kuşağı (KAFKAF, DAFDAF, BAFBAF) üzerinde yer alırken, biri çözünebilen kayaçların yaygın olduğu Akdeniz hinterlandındadır.
3
Doğru cevap olan ova, Antalya'nın batısında, Teke Yarımadası'nda bulunan bir polye örneğidir.

Practice More

Karstik ovaların (polye) neden 'terra-rossa' toprakları ile ilişkili olduğunu ve tarımsal verimliliğini araştırınız.

Alternative Method

Eşleştirme yöntemi: Ovaların bölgelerini belirleyin (Merzifon: Karadeniz, Nazilli: Ege, Malatya: Doğu Anadolu, Erbaa: Karadeniz/İç, Elmalı: Akdeniz). Akdeniz'in dağlık ve kireçtaşlı yapısını düşünerek karstik olanı eleyin.
Estimated Time:55s
Rate this question