Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

Sanatçının eserlerinde kullandığı bu seçkin dil, onun kısa sürede geniş bir okur kitlesine ulaşmasını sağlamıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözcükte görülen ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ünsüz benzeşmesiAnswer
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünlü düşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. E
    Ünsüz türemesi

Answer

Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi)
Doğru cevap olan seçenek, sözcükteki 'ç' ve 'k' ünsüzlerinin yan yana gelme durumunu açıklar. 'Seç-' fiili sert bir ünsüzle bittiği için, ona gelen '-gin' ekinin başındaki 'g' ünsüzünü sertleştirerek 'k' yapmıştır. Bu durum Türkçede ünsüz benzeşmesi veya ünsüz sertleşmesi olarak bilinir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğü ekine ve köküne ayırın.
seç- (fiil kökü) + -gin (yapım eki)
Ses olayını tespit edebilmek için kelimenin orijinal halini bilmek gerekir.
2
Kökün son harfini ve ekin ilk harfini kontrol edin.
Kök 'ç' (sert ünsüz) ile bitiyor, ek 'g' (yumuşak ünsüz) ile başlıyor.
Sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan bir ek geldiğinde benzeşme kuralı devreye girer.
3
Ekin başındaki ünsüzdeki değişimi gözlemleyin.
'g' sesi 'k' sesine dönüşmüştür (seç-gin -> seçkin).
Sertleşme kuralı gereği 'g' ünsüzü 'k'ye dönüşerek yanındaki 'ç' ünsüzüne benzemiştir.

Key Concept

Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi)

Hints

1
Kelimenin kökü olan 'seç-' fiilinin son harfine dikkat edin.
2
'Fıstıkçı Şahap' ünsüzlerini (f, s, t, k, ç, ş, h, p) hatırlayın; bu ünsüzlerden biriyle biten kelimeye gelen ek sertleşebilir.
3
'-gin' eki normalde yumuşak bir 'g' ile başlar (bilgin, gergin gibi), ancak burada neden 'k'ye dönüştüğünü düşünün.

Practice More

Ünsüz benzeşmesi konusunu pekiştirmek için 'atkı', 'bitki' ve 'sınıfta' gibi kelimeleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimenin ekini (seç-gin) ve kökünü ayırıp orijinal halindeki 'g' harfinin 'k'ye dönüştüğünü görmek en kesin yoldur.
Estimated Time:45s
Rate this question