Examkin

Question

Difficulty: Hardİki Noktanın Kullanımı

Noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, metindeki anlam hiyerarşisini belirlediği gibi yazım kurallarıyla olan bütünlüğü de sağlar. İki noktanın (:) temel işlevlerinden biri de kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonraki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Divan şairleri eserlerinde şu temaları büyük bir titizlikle işlemişlerdir: aşk, şarap, tabiat ve tasavvuf.
  2. B
    Yunus Emre'nin şu dizeleri evrensel bir hakikati haykırır: 'Sevelim, sevilelim; dünya kimseye kalmaz.'
  3. Romanın başarısının sırrı, eleştirmenlere göre, şuydu; gerçekçi gözlemleri estetik bir dille harmanlayarak okura sunması.Answer
  4. D
    Müzede sergilenen koleksiyonlar arasında şunlar dikkat çekiyordu: el yazması kitaplar, minyatürler ve hat levhaları.
  5. E
    Genç yazarlara şu tavsiyeyi veriyorum: Her gün mutlaka bir sayfa da olsa nitelikli bir metin kaleme almalısınız.

Answer

Romanın başarısının sırrını açıklayan cümlede noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte, bir kavramın (roman başarısının sırrı) açıklaması yapılmadan önce noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretlerinin görevlerini tespit etme
C seçeneğinde 'şuydu' kelimesinden sonra gelen bölümün, ana cümledeki 'sır' kavramını açıklayan bir tamlayıcı olduğu görülmektedir.
Türkçede bir kavramın, durumun veya nesnenin ne olduğu açıklanırken açıklama öncesine iki nokta getirilir.
2
Noktalı virgül ve iki nokta ayrımını kontrol etme
Noktalı virgül; sıralı cümleleri veya türleri ayırmak için kullanılırken, iki nokta açıklama ve örnekleme için kullanılır.
Seçenekte yapılan 'gerçekçi gözlemleri... sunması' açıklaması, iki noktanın görev alanına girmektedir.
3
Diğer seçeneklerdeki yazım kurallarını denetleme
A ve D seçeneklerinde örnekler sıralandığı için küçük harfle, B ve E seçeneklerinde tam cümle/alıntı yapıldığı için büyük harfle başlandığı doğrulanmıştır.
TDK'ye göre iki noktadan sonraki kısım cümle ise büyük, sadece örnek listesi ise küçük harfle başlar.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'şudur, şöyledir, şunlar' gibi ifadelerden sonra hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini hatırlayın.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına bakarak büyük/küçük harf kullanımını kontrol edin.
3
Noktalı virgül (;) asla bir açıklama veya örnekleme başlatmak için kullanılmaz; bu görev sadece iki noktaya (:) aittir.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadelerin 'özel isim' olup olmama durumunun büyük harf kuralını nasıl etkilediğini pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'nu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

İki Noktanın Kullanımı

More questions from this topic