Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'deki tektonik ovaların gelişim süreçleri incelendiğinde; bazı ovaların geçmiş jeolojik dönemlerde geniş göl tabanları olduğu, suların çekilmesiyle karalaştığı ve günümüzde de kapalı havza özelliğini koruduğu görülür. Bazı ovalar ise bir fay hattı boyunca çökmesine rağmen güçlü bir akarsu ağı tarafından boşaltılarak (drene edilerek) açık havza özelliği kazanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen tektonik oluşumlu ovalardan hangisi, diğerlerinden farklı olarak bir akarsu tarafından boşaltılan 'açık havza' özelliği sergilemektedir?

  1. A
    Konya Ovası
  2. B
    Ereğli Ovası
  3. C
    Aksaray Ovası
  4. D
    Develi Ovası
  5. Niksar OvasıAnswer

Answer

Niksar Ovası, bir akarsu (Kelkit Çayı) tarafından boşaltıldığı için açık havza özelliği sergilemektedir.
Niksar Ovası, Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerinde oluşmuş tektonik bir çöküntü alanı olmasına rağmen, bölgeden geçen Kelkit Çayı sayesinde sularını denize ulaştırabilen 'açık havza' niteliğindedir. Diğer seçeneklerdeki ovalar ise İç Anadolu'nun kapalı havza sistemleri ve eski göl tabanlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki ovaların oluşum mekanizmalarını ve coğrafi konumlarını değerlendirmek.
Tüm seçeneklerin (Konya, Ereğli, Aksaray, Develi, Niksar) tektonik kökenli çöküntü alanları olduğu saptanır.
Sorunun zorluğu, tüm ovaların aynı temel oluşuma (tektonizma) sahip olup drenaj tiplerine göre ayrılmasından kaynaklanmaktadır.
2
Ovaların dışa akış (drenaj) durumlarını ve geçmiş jeolojik özelliklerini karşılaştırmak.
Konya, Ereğli, Aksaray ve Develi ovalarının Neojen/Kuvaterner göl tabanları olduğu ve denizle bağlantılarının olmadığı (kapalı havza) belirlenir.
İç Anadolu ve çevresindeki bu ovalar, çevredeki yüksek kütleler nedeniyle sularını dışarıya boşaltamazlar.
3
Niksar Ovası'nın hidroğrafik yapısını incelemek.
Niksar Ovası'nın, Yeşilırmak'ın en büyük kolu olan Kelkit Çayı hattı üzerinde bulunduğu ve sularının Karadeniz'e ulaştığı tespit edilir.
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerindeki ovalar (Niksar, Erbaa, Tosya vb.) genellikle güçlü akarsular tarafından drene edilen açık havzalardır.

Key Concept

Tektoknik ovaların drenaj tiplerine göre sınıflandırılması (Açık vs. Kapalı Havza)

Hints

1
Seçeneklerdeki ovalardan dört tanesi İç Anadolu ve çevresindeki kapalı havza sistemlerine dahildir.
2
Açık havza özelliği gösteren ova, Yeşilırmak'ın kollarından biri olan Kelkit Çayı'nın güzergahı üzerindedir.
3
Kuzey Anadolu Fay Hattı boyunca sıralanan ovaları (Niksar, Erbaa gibi) hatırlayın; bu ovalar genellikle denize ulaşan akarsularla drene edilir.

Practice More

Kuzey Anadolu Fay Hattı ve Doğu Anadolu Fay Hattı üzerindeki diğer ovaların drenaj özelliklerini ve hangilerinin 'dağ içi ovası' karakterinde olduğunu inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Harita bilgisi üzerinden giderek; İç Anadolu'daki düzlüklerin çoğunun 'iç havza' olduğunu, Karadeniz ve Akdeniz kuşağındaki tektonik ovaların ise genellikle bir akarsu vadisi ile dışarıya açıldığını fark edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question