Question

Difficulty: MediumEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nin klasik dönem iktisadi sisteminde vergiler; kaynağını İslam hukukundan alan 'Şer'i vergiler' ve hükümdarın yasama yetkisine dayanarak örfe göre belirlenen 'Örfi vergiler' olarak iki ana gruba ayrılmıştır. Örfi vergilerin temel amaçlarından biri, üretimin sürekliliğini sağlamak ve sosyal düzeni korumaktır.

Buna göre; mülkiyeti devlete ait olan (Miri) arazisini mazeretsiz olarak üst üste üç yıl boş bırakan veya toprağını terk eden üreticiden, üretimi aksattığı gerekçesiyle tazminat niteliğinde alınan 'Örfi' vergi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Öşür
  2. B
    Haraç
  3. C
    Cizye
  4. ÇiftbozanAnswer
  5. E
    Ağnam

Answer

Toprağını mazeretsiz terk eden veya boş bırakan üreticiden alınan Örfi vergi Çiftbozan'dır.
Çiftbozan vergisi, Osmanlı Devleti'nin toprak yönetimindeki 'üretimde süreklilik' ilkesinin bir sonucudur. Toprağını mazeretsiz olarak üç yıl üst üste boş bırakan çiftçiden alınan bu vergi, doğrudan hükümdarın otoritesine ve örfe dayalı olarak belirlenen (Örfi) bir yükümlülüktür.

Step-by-Step Solution

1
Vergi kategorisini belirleme
Soruda 'Örfi' nitelikte ve 'tazminat/ceza' amaçlı bir vergi sorulmaktadır.
Osmanlı'da üretim güvenliğini sağlamak için padişah iradesiyle konulan vergiler Örfi sınıfa girer.
2
Seçeneklerdeki Şer'i vergileri eleme
Öşür, Haraç ve Cizye doğrudan İslam hukukuna dayanan Şer'i vergilerdir.
Bu vergiler üretimden veya kişiden düzenli olarak alınır, cezai bir yaptırım değildir.
3
Çiftbozan vergisinin amacını teyit etme
Toprağın boş kalmasını engellemek ve vergi kaybını önlemek için 'Çiftbozan' akçesi alınır.
Osmanlı toprak sisteminde (Tımar) toprağın mülkiyeti devlete aittir; üretici toprağı sebepsiz boş bırakamaz.

Key Concept

Şer'i ve Örfi Vergiler Ayrımı
Estimated Time:1m 5s
Rate this question