Examkin

Question

Difficulty: EasyDış Borçlar Sorunu

Atatürk Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nden devralınan dış borçların tasfiyesi sürecinde Türkiye; borçların paylaştırılması, ödeme para birimi ve Düyun-u Umumiye İdaresi'nin yetkileri konusunda tavizsiz bir tutum sergilemiştir. 19281928 yılında imzalanan Paris Sözleşmesi'nden sonra ortaya çıkan 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı ödemeleri zorlaştırmış, Türkiye bu dönemde borç ertelemesini öngören Hoover Moratoryumu'ndan yararlanarak 19331933 yılında alacaklı devletlerle (başta Fransa) yeni bir ödeme planı hazırlamıştır.

Bu süreçte Türkiye'nin, Düyun-u Umumiye İdaresi'nin vergileri doğrudan toplama ve maliyeyi denetleme yetkisine son vererek bu görevleri kendi kurumları aracılığıyla yürütmesi, doğrudan aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. Tam bağımsızlık ve ulusal egemenlik anlayışıylaAnswer
  2. B
    Sosyal devlet anlayışının gereklilikleriyle
  3. C
    Denge politikası izleme zorunluluğuyla
  4. D
    Ümmetçilik düşüncesinin korunmasıyla
  5. E
    Manda ve himaye sisteminin kabul edilmesiyle

Answer

Türkiye'nin borç yönetimini kendi kontrolüne alması, tam bağımsızlık ve ulusal egemenlik anlayışının bir sonucudur.
Düyun-u Umumiye İdaresi, Osmanlı Devleti döneminde kurulmuş ve devletin gelirlerine doğrudan el koyarak borçları tahsil eden, adeta 'devlet içinde devlet' gibi çalışan bir kurumdu. Yeni Türk Devleti'nin bu kurumun yetkilerine son vererek vergileri kendi kurumları eliyle toplama kararı, bir devletin kendi maliyesini yönetme hakkını yani ekonomik bağımsızlığını ve dolayısıyla tam bağımsızlığını (ulusal egemenliğini) koruma amacı taşımaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Düyun-u Umumiye'nin niteliğini analiz etme
Düyun-u Umumiye, Osmanlı'nın borçlarını tahsil etmek için yabancı alacaklılar tarafından kurulan ve Osmanlı maliyesini denetleyen uluslararası bir kuruluştur.
Kuruluşun yetkilerini anlamak, neden kaldırılmak istendiğini açıklar.
2
Türkiye'nin talebini değerlendirme
Türkiye, vergilerin yabancılarca değil, Türk memurlarınca toplanmasını ve kurumun yürütme yetkisinin bitirilmesini istemiştir.
Bu durum, devletin kendi sınırları içinde otorite kurma çabasıdır.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Kendi gelirlerini toplama hakkı ve mali denetimi elinde tutma, ekonomik bağımsızlık (mali bağımsızlık) ve dolayısıyla tam bağımsızlık ilkesiyle doğrudan örtüşür.
Doğru seçeneğe ulaşmak için tarihsel eylemin hangi siyasi ilkeye hizmet ettiği belirlenir.

Key Concept

Ekonomik Bağımsızlık (Mali Egemenlik)

Hints

1
Düyun-u Umumiye gibi kurumların devletin gelirlerine el koyması, devletin kendi maliyesindeki yetkisini kısıtlar.
2
Atatürk'ün 'Siyasi bağımsızlık, ekonomik bağımsızlık ile taçlanmadıkça tam sayılamaz' sözünü hatırlayın.
3
Bir devletin kendi vergilerini toplama yetkisini geri alması, doğrudan 'bağımsızlık' ve 'egemenlik' haklarıyla ilgilidir.

Practice More

Borçlar sorununun çözümünde Fransa ile yaşanan para birimi (Altın Frank - Kağıt Frank) tartışmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Dış Borçlar Sorunu

More questions from this topic