Question

Difficulty: HardSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

II. Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği'nin toprak ve Boğazlar üzerindeki talepleri karşısında Türkiye, dış politikasında Batı Bloku ile bütünleşme sürecine girmiştir. Bu süreçte sadece askeri ve ekonomik değil, siyasi ve hukuki alanda da uluslararası kuruluşlarda yer alma stratejisi izlenmiştir.

Türkiye'nin 1949 yılında kurulan Avrupa Konseyine (Council of Europe), kuruluşundan kısa bir süre sonra davet edilerek üyeliğe kabul edilmesinde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili olduğu savunulabilir?

  1. Ülkede çok partili siyasi hayata geçiş ve demokratikleşme adımlarının atılmasıAnswer
  2. B
    Birleşmiş Milletler bünyesinde Kore Savaşı'na askeri birlik gönderilmesi
  3. C
    Truman Doktrini çerçevesinde ABD'den yoğun askeri yardım alınmaya başlanması
  4. D
    Helsinki Nihai Senedi'nin imzalanmasıyla uluslararası standartların kabul edilmesi
  5. E
    Johnson Mektubu sonrası dış politikada çok yönlü bir stratejiye geçilmesi

Answer

Çok partili siyasi hayata geçiş ve demokratikleşme adımlarının atılması
Avrupa Konseyi, tüzüğünde belirtildiği üzere sadece demokratik yönetim biçimini benimseyen ve insan haklarına saygı duyan devletleri üyeliğe kabul etmektedir. Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'ndan hemen sonra (1945-1946) çok partili hayata geçiş yapması, Milli Kalkınma Partisi ve Demokrat Parti'nin kurulması, Batı dünyasına demokratikleşme yönünde verilen en somut mesajdır. Bu iç siyasi dönüşüm, Türkiye'nin konseye kurucu üyelerden hemen sonra davet edilmesini sağlayan temel etkendir.

Step-by-Step Solution

1
Kuruluşun amacını analiz etme
Avrupa Konseyi (1949), savunma amaçlı değil; demokrasi, insan hakları ve hukuk devleti ilkelerini yaymak amacıyla kurulmuş bir siyasi yapıdır.
Soruda sorulan kuruluşun niteliği, cevabın da bu nitelikte (demokrasi odaklı) olmasını gerektirir.
2
Dönemin iç siyasi gelişmelerini değerlendirme
Türkiye 1946'da çok partili hayata geçmiş, seçim yasalarında düzenlemeler yapmıştır.
Konseyin üyelik şartı olan 'demokratik rejim' gerekliliği, Türkiye'nin iç siyasi dönüşümüyle karşılanmıştır.
3
Çeldiricileri eleme
Kore Savaşı (1950) ve NATO (1952) kronolojik ve tematik olarak daha sonradır; Truman ve Marshall yardımları ise askeri/ekonomik odaklıdır.
Avrupa Konseyi üyeliği, Türkiye'nin 'Avrupalı' ve 'Demokratik' kimliğinin tescili olarak askeri ittifaklardan ayrılır.

Key Concept

Soğuk Savaş Dönemi Türkiye'sinin Batı ile Siyasi Entegrasyonu ve Avrupa Konseyi
Rate this question