Question

Difficulty: HardSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

Soğuk Savaş döneminin başlangıcında Türkiye; bir yandan Sovyet tehdidine karşı Batı dünyasıyla askeri ve ekonomik paktlar kurarken diğer yandan iç politikada çok partili sisteme geçiş yapmıştır. 1945-1955 yılları arasındaki bu süreçte yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    1946 yılında yapılan ilk çok partili genel seçimlerin 'açık oy, gizli tasnif' esasına göre gerçekleştirilmesi, dönemin demokratik standartları açısından tartışmalara neden olmuştur.
  2. B
    Türkiye, 1950 yılında patlak veren Kore Savaşı'na Birleşmiş Milletler çağrısıyla asker göndererek NATO'ya giriş sürecini diplomatik olarak güçlendirmiştir.
  3. C
    1953 yılında Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanan Balkan Paktı; Sovyet yayılmacılığına karşı Balkanlar'da bir savunma hattı oluşturmayı amaçlamıştır.
  4. 1955 yılında kurulan Bağdat Paktı; Mısır ve Suriye gibi lider Arap devletlerinin tam desteğini alarak Orta Doğu'da Sovyet nüfuzuna karşı sarsılmaz bir birlik sağlamıştır.Answer
  5. E
    Truman Doktrini ve Marshall Planı çerçevesinde sağlanan askeri ve ekonomik yardımlar, Türkiye'nin dış politikasında Batı Bloku ile bütünleşme sürecini pekiştirmiştir.

Answer

Bağdat Paktı'nın Mısır ve Suriye tarafından desteklendiği ifadesi yanlıştır; aksine bu ülkeler pakta karşı çıkmış ve Arap dünyasında bir bölünmeye neden olmuştur.
Bağdat Paktı, 1955 yılında Türkiye, Irak, İngiltere, İran ve Pakistan arasında kurulmuştur. Ancak bu pakt, Mısır ve Suriye gibi dönemin güçlü Arap devletleri tarafından 'Batı'nın bölgeye müdahalesi' olarak değerlendirilmiş ve sert bir muhalefetle karşılanmıştır. Bu durum Arap dünyasında 'ilerici' (Mısır-Suriye) ve 'muhafazakar/Batı yanlısı' (Irak-Ürdün) kutuplaşmasına yol açmış, ittifakın bölgesel bir güç olmasını engellemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Soğuk Savaş dönemi bölgesel ittifaklarını analiz etme
Balkan Paktı ve Bağdat Paktı'nın Türkiye'nin öncülüğünde, Batı Bloku desteğiyle kurulduğu belirlenir.
Türkiye'nin 'Çevreleme Politikası' içindeki rolünü anlamak için gereklidir.
2
Bağdat Paktı'nın üye yapısını ve bölgesel tepkileri değerlendirme
Üyelerin Türkiye, Irak, İran, Pakistan ve İngiltere olduğu; Mısır ve Suriye'nin ise paktı 'Arap milliyetçiliğine aykırı' bularak reddettiği tespit edilir.
Paktın neden Orta Doğu'da beklenen etkiyi yaratamadığını açıklar.
3
İç politika ve dış politika ilişkisini doğrulama
1946 seçim usulü, NATO süreci ve ekonomik yardımların (Truman/Marshall) tarihsel gerçekliği onaylanır.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı izole eder.

Key Concept

Bağdat Paktı ve Orta Doğu'da Kutuplaşma

Practice More

Demokrat Parti döneminin ekonomik politikaları ve 1950 seçimlerini 'Beyaz İhtilal' olarak nitelendiren faktörleri inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question