Question

Difficulty: Very hardTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

19821982 Anayasası’nda düzenlenen "TBMM’nin görev ve yetkileri" ile bu yetkilerin kullanım usulleri (kanun veya parlamento kararı), Cumhurbaşkanı’nın yasama işlemleri üzerindeki denetim yetkisi ve bu işlemlerin yargısal denetim rejimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı'nın kanunları bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisinin anayasal istisnası olsa da bu kanunlar Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabidir.Answer
  2. B
    Para basılmasına karar verilmesi ve milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulunması işlemleri, birer parlamento kararı oldukları için Cumhurbaşkanı'nın onayı gerekmez.
  3. C
    Genel ve özel af ilanı, niteliği itibarıyla bir parlamento kararı olup bu kararın kabulü için üye tamsayısının salt çoğunluğunun olumlu oyu yeterlidir.
  4. D
    Savaş ilanına karar verilmesi ve yabancı ülkelere asker gönderilmesine izin verilmesi işlemleri kanunla tesis edilir ve bu işlemlerin Anayasa Mahkemesi'nce denetlenmesi zorunludur.
  5. E
    Anayasa'nın 8989. maddesi gereğince Cumhurbaşkanı; bütçe kanunları, af kanunları ve para basılmasına ilişkin kanunlar üzerinde veto yetkisini kullanamaz.

Answer

Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemez ancak Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilir.
Doğru ifade, bütçe kanunlarının anayasal statüsünü tam olarak tanımlar. 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını Meclis'e geri gönderemez (veto hakkı yoktur). Ancak bütçe kanunları birer kanun işlemi olduğu için Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabidir. Bu durum, bütçe hakkının korunması ve hukukun üstünlüğü ilkesinin bir gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
İşlemlerin hukuki formunu belirleme
Bütçe, af, para basma ve andlaşma uygun bulma işlemleri 'Kanun'; savaş ilanı ve asker gönderme 'Parlamento Kararı'dır.
Anayasa'nın 8787. maddesinde sayılan yetkilerin hangilerinin kanun, hangilerinin karar olduğu anayasal usul gereğidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme (veto) yetkisini analiz etme
Anayasa'nın 8989. maddesine göre bütçe kanunları veto edilemez.
Bütçe kanunlarının kamu hizmetlerinin sürekliliği gereği hızla yürürlüğe girmesi amaçlanmıştır.
3
Yargısal denetim rejimini kontrol etme
Kanunlar AYM denetimine tabidir, Parlamento kararları (İçtüzük, dokunulmazlık ve üyelik düşmesi hariç) denetim dışıdır.
Anayasa'nın 148148. maddesi yargısal denetimin kapsamını belirlemiştir.
4
Verileri sentezleme
Bütçe kanunu veto edilemeyen bir kanun olmasına rağmen yargı denetimine açıktır.
Anayasal sistemde veto yasağı ile yargı yolu yasağı farklı kavramlardır.

Key Concept

TBMM İşlemlerinin Hukuki Niteliği ve Denetimi

Practice More

TBMM'nin üye seçtiği kurumları (AYM, HSK, Sayıştay) ve bu işlemlerin hukuki niteliğini gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

İşlemleri formlarına göre (Kanun/Karar) gruplandırarak eleme yöntemi uygulanabilir. Kanun olanların yargı denetimine tabi olduğunu, karar olanların ise istisnalar hariç tabi olmadığını bilmek seçeneklerin çoğunu eler.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question