Examkin

Question

Difficulty: HardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası'nın yargı bölümünde düzenlenen "Mahkemelerin Bağımsızlığı" (Madde 138) yargı erkinin dış etkilere karşı kurumsal özerkliğini korurken, "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" (Madde 139) yargı mensuplarının kişisel statülerini ve mesleki güvencelerini esas alır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan hâkimlik ve savcılık teminatı kapsamında düzenlenen bir güvence veya bu güvencenin anayasal bir istisnası/sınırı olarak kabul edilemez?

  1. Yasama Meclisinde, görülmekte olan bir dava hakkında yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaması, görüşme yapılamaması veya herhangi bir beyanda bulunulamamasıAnswer
  2. B
    Hâkim ve savcıların, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamamaları
  3. C
    Hâkim ve savcıların hiçbir şekilde azlolunamamaları
  4. D
    Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamamaları
  5. E
    Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyenlerin hâkimlik teminatından yararlanamayacağına dair hükümlerin saklı tutulması

Answer

Yasama Meclisinde görülmekte olan bir dava hakkında yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kısıtlamalar, hâkimlik teminatı değil, mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi kapsamında düzenlenmiştir.
1982 Anayasası'nın 138. maddesinin 3. fıkrasına göre; 'Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.' Bu hüküm, mahkemelerin bağımsızlığı ilkesinin bir gereğidir. Oysa hâkimlik ve savcılık teminatı (Madde 139); azledilememe, 65 yaşından önce emekliye ayrılamama ve özlük haklarının dokunulmazlığı gibi hâkimin kişisel statüsünü koruyan düzenlemeleri içerir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138. ve 139. maddeleri arasındaki yapısal farkı analiz et.
138. madde yargı fonksiyonunun bağımsızlığını (kurumsal), 139. madde ise yargıcın mesleki güvencelerini (kişisel) düzenler.
Soruda istenen 'Hâkimlik Teminatı' ayrımını yapabilmek için maddelerin kapsamını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi maddeye dayandığını belirle.
Azledilmeme, yaş sınırı, özlük haklarının korunması ve suç nedeniyle ihraç istisnası 139. madde; meclis görüşme yasağı 138. maddedir.
Hukuki kavramların anayasal dayanaklarının doğru tasnif edilmesi çözüme ulaştırır.
3
Doğrudan 'kişisel teminat' olmayan seçeneği işaretle.
Yasama Meclisi kısıtlaması yargılama sürecine müdahaleyi engellediği için 'bağımsızlık' kapsamındadır.
Teminat kavramı hâkimin azli, emekliliği ve maaşı gibi özlük işlerine odaklanır.

Key Concept

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hâkimlik Teminatı Ayrımı

Hints

1
Anayasa'nın 138. ve 139. maddelerini birbirinden ayırın; biri süreci, diğeri kişiyi korur.
2
Yasama Meclisi'nin yargı süreci üzerindeki kısıtlamaları, hâkimin özlük haklarından ziyade yargı erkinin bağımsızlığıyla ilgilidir.
3
Hâkimlik teminatı azil, emeklilik ve maaş gibi konuları kapsar. Meclis'te görüşme yasağı ise kurumsal bağımsızlığa girer.

Practice More

Anayasa Mahkemesi ve HSK üyelerinin seçim usullerini çalışarak yargı bağımsızlığının idari boyutunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

More questions from this topic