Question

Difficulty: MediumSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Atatürk Dönemi’nde demokratikleşme çabaları doğrultusunda kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası, programında Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan farklı bazı siyasi ve ekonomik görüşlere yer vermiştir. Bu partinin programında yer alan aşağıdaki hükümlerden hangisi, doğrudan 'temsili demokrasinin güçlendirilmesi' ve halk iradesinin meclise yansımasını kolaylaştırma amacına yöneliktir?

  1. Milletvekili seçimlerinin tek dereceli sistemle yapılmasıAnswer
  2. B
    Ekonomik kalkınmanın tamamen devlet yatırımları eliyle gerçekleştirilmesi
  3. C
    Saltanat ve halifelik makamlarının yeniden tesis edilmesi
  4. D
    İstanbul’un yeniden devletin yönetim merkezi haline getirilmesi
  5. E
    Kabine sistemi yerine Meclis Hükûmeti sistemine geri dönülmesi

Answer

Milletvekili seçimlerinin tek dereceli sistemle yapılması
Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın programında yer alan 'Mebus intihabı tek dereceli olacaktır' maddesi, halkın aracı bir grup (müntehib-i sani) olmadan temsilcilerini doğrudan seçmesini öngörür. Bu durum, demokrasinin tabana yayılması ve meclisin halk iradesini daha net temsil etmesi açısından kritik bir siyasi taleptir. İktidar partisi olan CHF o dönemde 'çift dereceli seçim' sistemini uygulamaktaydı.

Step-by-Step Solution

1
Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın (1930) kuruluş amacını ve programını analiz et.
Partinin, Cumhuriyet Halk Fırkası'na (CHF) muhalefet olarak liberal bir ekonomik model ve daha demokratik bir seçim sistemi önerdiği görülür.
Çok partili hayata geçiş denemelerinde partiler arasındaki temel farkları anlamak soruyu çözmek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki 'siyasi' ve 'demokratik temsil' vurgusunu değerlendir.
Ekonomi ile ilgili maddeler elendiğinde geriye seçim sistemi ile ilgili öneri kalır.
Tek dereceli seçim sistemi, seçmenin temsilcisini doğrudan seçmesini sağlayarak milli egemenliği pekiştirir.

Key Concept

Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri

Hints

1
Türkiye'de 1946 yılına kadar seçimler iki aşamalı (çift dereceli) olarak yapılmıştır.
2
Serbest Cumhuriyet Fırkası, halkın temsilcilerini doğrudan seçmesini savunarak iktidardan daha demokratik bir seçim yöntemi önermiştir.
3
Soruda istenen 'doğrudan temsil' vurgusu, seçmenin oyunu doğrudan milletvekili adayına vermesi anlamına gelen sistemle ilgilidir.

Practice More

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ile Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın programlarını liberalizm ve adem-i merkeziyetçilik kavramları açısından karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question