Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Türkiye Büyük Millet Meclisinde 3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen yasalarla devletin laikleşmesi, milli egemenliğin pekiştirilmesi ve ordunun siyasetten arındırılması yolunda köklü değişiklikler yapılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, bu tarihte gerçekleştirilen siyasi ve sosyal düzenlemeler arasında yer almaz?

$1924$ Anayasası’nın (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) kabul edilen metninde; "Yasama yetkisi ve yürütme erki, milletin tek ve gerçek temsilcisi olan Büyük Millet Meclisi’nde belirir ve onda toplanır." maddesi ile "Meclis, yasama yetkisini bizzat, yürütme görevini ise kendi seçtiği Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu eliyle yerine getirir." maddesi birlikte yer almıştır.

Bu iki hükmün aynı anayasada bulunması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

1923 yılı Ekim ayında yaşanan ve Ali Fethi Okyar Hükümeti'nin istifasıyla derinleşen 'hükümet bunalımı', Meclis Hükümeti Sistemi'nin artık yönetim ihtiyaçlarını karşılayamadığını ve yürütme organının tıkanma noktasına geldiğini göstermiştir. Bu siyasi krizin aşılması amacıyla gerçekleştirilen, hem devletin rejimini netleştiren hem de yürütmede 'Kabine Sistemi'ne geçilmesini sağlayan temel inkılap aşağıdakilerden hangisidir?

$1921$ Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye), Birinci TBMM döneminde kabul edildiğinde milli egemenlik ilkesini esas almış ancak devletin adını koymamış ve yönetim biçimini açıkça tanımlamamıştır. Bu durum, $1$ Kasım $1922$ tarihinde saltanatın kaldırılmasının ardından devlet başkanlığı sorununun yaşanmasına ve $1923$ yılı sonbaharında bir hükümet bunalımının (Ekim Bunalımı) ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Yaşanan bu siyasi tıkanıklığı aşmak, devletin rejimini netleştirmek ve yürütme organının işleyişini düzenlemek amacıyla gerçekleştirilen inkılap aşağıdakilerden hangisidir?

$1$ Kasım $1922$ tarihinde saltanatın kaldırılmasına rağmen, hilafet makamına dokunulmamış ve bu kurumun bir süre daha varlığını sürdürmesine izin verilmiştir.

Buna göre;
$I$. Kamuoyunun henüz bu düzeyde köklü bir değişikliğe hazır olmaması,
$II$. Lozan Barış Konferansı sürecinde İslam dünyasının desteğinin muhafaza edilmek istenmesi,
$III$. Cumhuriyet rejimine geçiş sürecinin tüm siyasi kurumlarıyla tamamlanmış olması

durumlarından hangilerinin, hilafetin bir süre daha muhafaza edilme gerekçeleri arasında yer aldığı savunulabilir?

1924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) hazırlıkları sırasında, Cumhurbaşkanı'na "Meclis’i feshetme yetkisi" verilmesi ve "yasalar üzerinde mutlak veto hakkı" tanınması gibi öneriler TBMM Genel Kurulu'nda sert tartışmalara yol açmış ve reddedilmiştir.

TBMM üyelerinin bu yetkileri reddetmesindeki temel siyasi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ Mart $1924$ tarihinde TBMM tarafından kabul edilen yasalarla Halifelik makamı kaldırılmış, aynı gün gerçekleştirilen diğer düzenlemelerle Şeriye ve Evkaf Vekaleti ile Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti de lağvedilmiştir.

Bu inkılap hareketlerinin gerçekleştirilmesindeki ortak siyasi hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti'nde 1 Kasım 1922'de Saltanatın kaldırılmasıyla ortaya çıkan devlet başkanlığı belirsizliğini ve rejim tartışmalarını kesin olarak sona erdiren siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

3 Mart 1924 tarihinde Halifeliğin kaldırılmasına giden süreçte; son halife Abdülmecit Efendi’nin bir devlet başkanı gibi davranması, yabancı elçileri kabul etmesi ve bütçe artırımı talep etmesi gibi durumlar iç siyasette gerilimi tırmandırmıştır. Bu iç nedenlerin yanı sıra, Hilafet makamının dış müdahalelere açık hale geldiğini gösteren ve hükümetin kaldırma kararını kesinleştiren uluslararası nitelikteki gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ Ekim $1923$ tarihinde Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda yapılan bir dizi değişiklikle Cumhuriyet ilan edilmiş; aynı düzenleme içerisinde “Türkiye Devleti’nin dini İslam’dır, resmi dili Türkçedir.” maddeleri de anayasaya dahil edilmiştir.

Bu değişiklikle anayasaya “Devletin dini İslam’dır.” ibaresinin eklenmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti'nde $1922$ ile $1924$ yılları arasında gerçekleştirilen; Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanı ve Halifeliğin feshine kadar uzanan siyasi süreçte, milli egemenlik ilkesinin kurumsallaşması ve laikleşmesi temel alınmıştır.

Bu köklü siyasi değişimlerin ortak paydası ve ulaştığı en temel hedef aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası'nda yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisi, yasama yetkisini bizzat kendisi kullanır; yürütme yetkisini ise kendi seçtiği Cumhurbaşkanı ve onun tayin edeceği Bakanlar Kurulu eliyle kullanır." hükmü, yeni Türk Devleti'nin yönetim anlayışındaki hangi temel özelliğin kanıtıdır?

TBMM tarafından 1 Kasım 1922'de kabul edilen Saltanatın Kaldırılmasına dair kanun ile Osmanlı hanedanının siyasi yetkilerine son verilmiş, ancak halifelik makamı bir süre daha korunarak hanedandan bir ismin bu göreve seçilmesine karar verilmiştir. Kararın bu şekilde alınmasında etkili olan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nde milli egemenlik ve laiklik yolunda atılan temel adımlar; $1922$’de Saltanatın kaldırılması, $1923$’te Cumhuriyet’in ilanı ve $1924$’te Halifeliğin kaldırılması şeklinde bir seyir izlemiştir. Bu köklü değişimlerin belirli bir takvim ve hiyerarşi dahilinde hayata geçirilmesi, stratejik bir planlamanın sonucudur.

Söz konusu siyasi inkılapların kronolojik olarak bu sırayla gerçekleştirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası’nın ($Teşkilat-ı$ $Esasiye$ $Kanunu$) hazırlık sürecinde meclis komisyonu tarafından sunulan taslak metinde yer almasına rağmen, TBMM Genel Kurulundaki görüşmelerde "millî egemenlik" ve "meclisin üstünlüğü" ilkelerine aykırı bulunduğu gerekçesiyle reddedilen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

$1$ Kasım $1922$'de saltanatın kaldırılmasından Cumhuriyetin ilanına kadar geçen süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), "Meclis Hükümeti Sistemi" ile yönetilmiştir. Ancak bu sistemde bakanların meclis tarafından tek tek seçilmesi, hükümetin kurulmasını zorlaştırmış ve Ekim $1923$'te bir "Hükümet Bunalımı"na (Ekim Bunalımı) yol açmıştır.

Bu siyasi tıkanıklığı aşmak ve yürütme erkini daha işlevsel hale getirmek amacıyla $29$ Ekim $1923$'te yapılan anayasa değişikliğinin getirdiği en temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ Mart $1924$ tarihinde kabul edilen yasalarla Türkiye'de yeni devlet düzeninin demokratik temellerini sağlamlaştırmak ve kurumsal yapıyı modernize etmek hedeflenmiştir. Bu kapsamda "Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti"nin kaldırılarak yerine Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

$1$ Kasım $1922$ tarihinde saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti resmen sona ermiş; ancak bu durum, yeni kurulan devletin rejiminin adı ve devlet başkanlığı makamı gibi konularda bir belirsizlik ortaya çıkarmıştır. $1923$ yılı sonbaharında yaşanan hükümet bunalımı ile iyice belirginleşen bu siyasi boşluğu doldurarak devletin yönetim şeklini ve başkanını yasal bir statüye kavuşturan inkılap aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nde $29$ Ekim $1923$ tarihinde Cumhuriyet’in ilan edilmesine giden süreçte yaşanan ve siyasi tarihe "Ekim Bunalımı" olarak geçen hükümet krizinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nde millî egemenliği kurumsallaştırmak amacıyla gerçekleştirilen;

I. Saltanatın kaldırılması (1922)
II. Cumhuriyet’in ilanı (1923)
III. Halifeliğin kaldırılması (1924)

gelişmelerinin bu kronolojik sıra ile gerçekleştirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?