Question

Difficulty: HardSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

19241924 Anayasası'nda yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisi, yasama yetkisini bizzat kendisi kullanır; yürütme yetkisini ise kendi seçtiği Cumhurbaşkanı ve onun tayin edeceği Bakanlar Kurulu eliyle kullanır." hükmü, yeni Türk Devleti'nin yönetim anlayışındaki hangi temel özelliğin kanıtıdır?

  1. Meclis üstünlüğü ilkesi korunmakla birlikte, işleyişte güçler ayrılığına yönelik bir eğilimin ortaya çıktığınınAnswer
  2. B
    Meclis hükümeti sisteminin hiçbir yapısal değişikliğe uğramadan 1924 sonrasında da sürdürüldüğünün
  3. C
    Yürütme organının yasama organından tamamen bağımsız ve denetlenemez bir yapıya kavuşturulduğunun
  4. D
    Saltanatın kaldırılmasıyla oluşan devlet başkanlığı sorununun geçici bir çözümle giderilmeye çalışıldığının
  5. E
    Güçler birliği ilkesinden tamamen vazgeçilerek modern parlamenter sisteme kesin bir geçiş yapıldığının

Answer

Meclis üstünlüğü ilkesi korunmakla birlikte, işleyişte güçler ayrılığına yönelik bir eğilimin ortaya çıktığı seçeneği doğrudur.
1924 Anayasası, 1921 Anayasası'ndaki katı 'Meclis Hükümeti' sisteminden uzaklaşarak, yürütme görevini Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'na devretmiştir. Ancak metinde bu yetkinin Meclis 'eliyle' kullanıldığının belirtilmesi, Meclis'in nihai otorite (üstünlük) olduğunu gösterir. Bu durum, 'Güçler Birliği, Görevler Ayrılığı' olarak adlandırılan ve güçler ayrılığına doğru evrilen geçiş dönemine özgü bir yapıdır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa metnindeki yetki kullanımını analiz et.
Meclis'in yasama yetkisini 'bizzat', yürütme yetkisini ise 'Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu eliyle' kullandığı görülür.
Yetkinin kaynağı ile kullanım şekli arasındaki farkı anlamak için gereklidir.
2
Meclis üstünlüğü ve güçler birliği kavramlarını değerlendir.
Yetkinin Meclis'te toplanması (kaynak bakımından) güçler birliğini ve Meclis üstünlüğünü temsil eder.
Cumhuriyetin ilk yıllarındaki anayasal tercihi belirlemek için gereklidir.
3
Yürütmenin farklı organlarca kullanılmasının siyasi anlamını çıkar.
Uygulamada yasama ve yürütme işlerinin ayrılması, modern parlamenter sisteme ve güçler ayrılığına gidişin bir ara basamağıdır.
1924 Anayasası'nın 'hibrit' (karma) karakterini saptamak için gereklidir.

Key Concept

1924 Anayasası'nda Güçler Birliği ve Görevler Ayrılığı Dengesi

Hints

1
Yetkinin kaynağı (kimde olduğu) ile kullanım biçimi (kimin eliyle yapıldığı) arasındaki farka odaklanın.
2
1924 Anayasası'nın 'Meclis Üstünlüğü' ilkesini terk etmeden, kabine sisteminin işleyişini nasıl kolaylaştırdığını düşünün.

Practice More

1924 Anayasası'nın laikleşme aşamalarını (1928 ve 1937 değişiklikleri) incelemek bu konuyu pekiştirir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question