Türkiye'de orman varlığının dağılışı, dikey kuşaklar oluşturması ve ekonomik verimliliği; enlem, bakı, nemlilik ve yükselti gibi faktörlerin karmaşık bir etkileşimi sonucunda şekillenir. Bu karmaşık yapı, bazı alanlarda genel coğrafi kuralların dışında kalan 'yerel anomali'lerin oluşmasına zemin hazırlar. Buna göre, Türkiye'deki orman varlığı ve bu varlığın coğrafi dağılış özellikleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi 'hatalıdır'?
- ABatı ve Orta Karadeniz kıyı kuşaklarında orman alt sınırının deniz seviyesine kadar inmesi, bu sahalardaki nemlilik miktarının ve yağışlı gün sayısının yüksekliğiyle ilgilidir.
- BAkdeniz Bölgesi'nde orman üst sınırının Karadeniz Bölgesi'ne göre daha yüksek seviyelere çıkması, enlemin sıcaklık üzerindeki etkisini yansıtan genel bir kuraldır.
- CTürkiye genelinde yayılış alanı en geniş olan ağaç türünün 'meşe' (Quercus) olması, bu ağacın farklı iklim tiplerine ve toprak özelliklerine karşı gösterdiği yüksek adaptasyon yeteneğiyle açıklanır.
- DDoğu Anadolu'nun iç kesimlerinde (Erzurum-Kars çevresi) ormanların 2800 metreye kadar tırmanabilmesi, Türkiye'deki en yüksek orman sınırının bu sahada oluştuğunu gösterir.
- Orman üst sınırının Karadeniz kıyılarından Güney Anadolu'ya (Toroslar) doğru 'hiçbir istisna olmaksızın düzenli bir şekilde yükselmesi', matematik konumun dikey dağılımda tek belirleyici olduğunu kanıtlar.Answer
Answer
Orman üst sınırının kuzeyden güneye düzenli bir şekilde yükseldiğini savunan ifade yanlıştır; çünkü Erzurum-Kars platosundaki karasallık etkisi bu düzeni bozmaktadır.
Türkiye'de orman üst sınırı genel olarak enleme bağlı olarak güneyden kuzeye kısalır (Akdeniz > Karadeniz). Ancak bu durum 'hiçbir istisna olmaksızın düzenli' bir artış değildir. Erzurum-Kars Platosu'nda denizel etkiden uzaklık ve şiddetli karasallığa bağlı gelişen yaz ısınması (Kütle Etkisi/Massenerhebung), ormanların 2800 metreye kadar çıkmasına imkan tanır. Bu değer, Türkiye'nin en güneyindeki Toroslar'dan bile daha yüksektir, dolayısıyla matematik konumun tek belirleyici olduğu iddiası hatalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Orman Üst Sınırı Anomalisi ve Karasallık Etkisi
Hints
1
Ormanların çıkabildiği en yüksek sınırı (üst sınır) sadece güneş ışınlarının geliş açısı değil, aynı zamanda karasallık şiddeti de etkiler.
2
Erzurum-Kars çevresi Türkiye'nin en kuzeyinde olmasa da, karasal ısınma sayesinde ağaçların yaşam sınırının en yüksek olduğu yerdir.
3
Bir kuralın 'hiçbir istisna olmaksızın' geçerli olduğunu iddia eden seçeneklerde genellikle coğrafi anomaliler (istisnalar) göz ardı edilir.
Practice More
Türkiye'de orman alt sınırının bölgelere göre değişimi ile yağış rejimi arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s