Question

Difficulty: Medium1876 Kanun-i Esasi

Türk anayasa tarihinin ilk yazılı anayasası olan 18761876 Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki köklü değişikliklerden önceki orijinal metni dikkate alındığında; Padişah’a kişisel hak ve hürriyetlere yargı kararı olmaksızın müdahale etme imkanı tanıyan ve antidemokratik yapısı nedeniyle sıkça eleştirilen yetki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Polis araştırması sonucunda devletin güvenliğini bozduğu anlaşılan kişileri Padişah'ın doğrudan sürgüne gönderme yetkisiAnswer
  2. B
    Sadrazam’ın, meclis onayı olmaksızın sıkıyönetim (idare-i örfiye) ilan ederek tüm temel hakları askıya alma yetkisi
  3. C
    Meclis-i Âyan üyelerinin, Padişah tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeden görevden uzaklaştırılabilmesi
  4. D
    Şeyhülislam’ın, kanunların şeriata uygunluğunu denetleyerek kişisel mülkiyet haklarını iptal etme yetkisi
  5. E
    Meclis-i Mebusan başkanının, milletvekillerinin dokunulmazlığını tek taraflı olarak kaldırma yetkisi

Answer

Padişah’ın, polis araştırmasıyla devletin güvenliğini bozduğu tespit edilen kişileri sürgün etme yetkisi
Doğru seçenek, 18761876 Kanun-i Esasi’nin 113113. maddesinde yer alan ve Padişah’a, polis araştırması sonucunda devletin güvenliğini bozduğu anlaşılan kişileri yargılamadan sürgüne gönderme hakkı tanıyan 'idari sürgün' yetkisini ifade etmektedir. Bu madde, anayasanın en çok eleştirilen ve birey haklarını Padişah'ın takdirine bırakan hükmüdür.

Step-by-Step Solution

1
Anayasanın orijinal metni ile 1909 değişikliklerini karşılaştırın.
1876'nın ilk metninde Padişah'ın otoritesinin çok geniş olduğu görülür.
113. madde gibi antidemokratik maddeler ancak 1909'da kaldırılmıştır.
2
Kişisel hürriyetlere yönelik 'idari' müdahaleyi tespit edin.
113. madde, yargı kararı olmaksızın 'sürgün' yetkisi vermektedir.
Bu madde, polis soruşturmasını yeterli görerek hukuki güvenceyi devre dışı bırakır.

Key Concept

İdari Sürgün Yetkisi (Madde 113)

Hints

1
Bu yetki, hiçbir mahkeme kararına dayanmadan doğrudan yürütme başı tarafından kullanılır.
2
Anayasanın 113113. maddesinde düzenlenen bu güç, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi isimlerin de mağdur olduğu bir uygulamadır.
3
Bu antidemokratik uygulama, 'idari sürgün' olarak adlandırılır ve 19091909 yılında anayasadan çıkarılmıştır.

Practice More

1876 Anayasası'ndaki bu yetkinin 1909 değişiklikleriyle nasıl sınırlandırıldığını ve 'hakimlik teminatı' ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question