1982 Anayasası’nın 90. maddesinin son fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.
Normlar hiyerarşisi ve anayasal denetim rejimi dikkate alındığında, söz konusu antlaşmaların Türk hukuk sistemindeki yeriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bu antlaşmalar hiyerarşik olarak kanun düzeyinde kabul edilmelerine rağmen, kanunla çatışmaları halinde kendilerine üstünlük tanınmıştır ve bunlar aleyhine Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.Answer
- BKanunlarla aynı hukuki değere sahip oldukları için, aralarındaki uyuşmazlıklarda 'sonraki düzenleme önceki düzenlemeyi mülga kılar' ilkesi gereği tarihsel öncelik esas alınır.
- CAnayasa Mahkemesi, bu antlaşmaların kanun hükümlerini ihlal etmesi durumunda somut norm denetimi yoluyla antlaşma hükmünü iptal edebilir.
- DTemel haklara ilişkin oldukları için normlar hiyerarşisinde Anayasa ile aynı basamakta yer alırlar ve bu sayede Anayasa hükümlerini zımnen değiştirebilirler.
- ECumhurbaşkanlığı Kararnamesi, temel haklara ilişkin antlaşma hükümlerini kamu düzeni gerekçesiyle askıya alabilir veya bu hükümlere aykırı düzenleme getirebilir.
Answer
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar, normlar hiyerarşisinde kanun düzeyinde sayılmakla birlikte kanunlarla çatışma durumunda uygulama önceliğine sahiptir ve bunlar hakkında Anayasa Mahkemesine gidilemez.
Doğru ifade, temel hak ve özgürlüklere dair milletlerarası antlaşmaların normlar hiyerarşisinde kanun düzeyinde yer almasına karşın, kanunlarla çatışmaları durumunda uygulama önceliğine (supra-legal/kanun üstü statü) sahip olduklarını ve buna ek olarak hiçbir milletlerarası antlaşmanın anayasal denetime (AYM) tabi olmadığını belirtir. Bu durum 1982 Anayasası'nın 90. maddesindeki düzenlemelerin tam bir sentezidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Milletlerarası Antlaşmaların Normlar Hiyerarşisindeki Özel Konumu
Hints
1
1982 Anayasası m. 90'da milletlerarası antlaşmalar için yargı yolunun açık olup olmadığını hatırlayın.
2
Temel haklara ilişkin antlaşmalar ile kanunlar çatıştığında hangi metnin 'esas alınacağı' anayasada açıkça yazılıdır.
3
Milletlerarası antlaşmalar 'kanun hükmünde' olsa da, temel haklar söz konusu olduğunda kanundan daha 'öncelikli' bir uygulama gücüne sahiptirler ancak hiçbir zaman Anayasa'nın üstüne çıkamazlar.
Practice More
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmaların kanunlarla olan diğer (temel hak dışı) uyuşmazlıklarındaki durumunu ve 'Andlaşmaların uygun bulunması kanunu' sürecini inceleyiniz.
Alternative Method
Eleme yöntemi: Seçeneklerde 'Anayasa Mahkemesi denetler' veya 'Anayasa ile eşittir' diyenleri m. 90'daki kesin yasak ve hiyerarşi kuralı gereği doğrudan eleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s