Examkin

Question

Difficulty: Very hardTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

19821982 Anayasası'nın mevcut hükümleri ışığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usullerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, hem yürütme organı ile etkileşim (veto/onay) hem de yargısal denetim süreçleri bakımından tamamen doğrudur?

  1. TBMM tarafından kabul edilen "Milletlerarası Antlaşmaların Uygun Bulunmasına Dair Kanunlar" aleyhine Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamazken; bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı'nın veto (bir daha görüşülmek üzere geri gönderme) yetkisinin bulunmadığı tek kanun türüdür.Answer
  2. B
    Genel ve özel af ilanı TBMM tarafından bir "Parlamento Kararı" ile gerçekleştirilir ve bu işlemin kabulü için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) aranır.
  3. C
    Para basılmasına karar verilmesi TBMM'nin bir "Parlamento Kararı" ile gerçekleştirdiği işlemlerden biri olup; bu karar niteliği gereği yargısal denetim dışındadır.
  4. D
    Meclis soruşturması açılmasına karar verilmesi TBMM'nin denetim yetkileri arasında yer alan bir "Kanun" niteliği taşıdığından, Cumhurbaşkanı'nın onayına ve yargısal denetime tabidir.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi üyelerinin bir kısmını seçmek TBMM'nin yetkisinde olup; bu seçim işlemi "Kanun" ile yapıldığı için doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin iptal denetimine tabidir.

Answer

Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunların yargısal denetiminin olmaması ve bütçe kanunlarının veto edilememesi bilgisini içeren ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede Anayasa'nın iki temel istisnası birleştirilmiştir: 1)1) Madde 8989 uyarınca Cumhurbaşkanı, önüne gelen kanunları veto edebilir ancak bütçe kanunu bu kuralın tek istisnasıdır. 2)2) Madde 9090 uyarınca, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir ve bunlar aleyhine (uygun bulma kanunu dahil) Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin hukuki formunu belirleme
Bütçe, af, para basma ve antlaşma uygun bulma işlemleri 'Kanun' formundadır.
Anayasa'nın 8787. maddesi bu yetkileri sayarken 'kanun koymak' ifadesini kullanır.
2
Yürütme (Cumhurbaşkanı) etkileşimini kontrol etme
Cumhurbaşkanı bütçe kanunu dışındaki tüm kanunları veto edebilir.
Anayasa Madde 8989: 'Bütçe kanunları bu hükme (veto/geri gönderme) tabi değildir.'
3
Yargısal denetim (Anayasa Mahkemesi) istisnalarını analiz etme
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar denetlenemez.
Anayasa Madde 9090: 'Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.'

Key Concept

TBMM Yetkilerinin Hukuki Rejimi ve İstisnalar

Hints

1
TBMM'nin yaptığı her işlem 'Kanun' değildir; bazıları 'Parlamento Kararı'dır. Hangi formun hangi denetime tabi olduğunu düşünün.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği tek bir kanun türü vardır. Bu kanun bütçeyle ilgilidir.
3
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması bir kanunla yapılır ancak Anayasa Madde 9090 bu kanunun denetimini yasaklamıştır.

Practice More

Bütçe kanunu ve milletlerarası antlaşmaların normlar hiyerarşisindeki yerini inceleyerek bu istisnaların mantığını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

TBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

More questions from this topic