Question

Difficulty: HardSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Yeni Türk Devleti’nde Halifeliğin kaldırıldığı gün kabul edilen diğer yasalarla Şer’iye ve Evkaf Vekâleti ile Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâleti de lağvedilmiştir. Bu köklü değişikliğin devlet yönetimi ve kabine yapısı üzerindeki en doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kabine içindeki din ve ordu temsilini sona erdirerek yürütme organının sivil ve laik bir yapıya kavuşturulmasıAnswer
  2. B
    Meclis Hükümeti sisteminden Kabine sistemine resmen geçişin sağlanması
  3. C
    Devletin dininin İslam olduğu maddesinin anayasadan çıkarılması
  4. D
    Cumhurbaşkanına hükümeti kurma ve meclisi feshetme yetkilerinin tanınması
  5. E
    Milli Mücadele'yi yürüten kadro arasındaki görüş ayrılıklarının tamamen sona ermesi

Answer

Kabine içindeki din ve ordu temsilini sona erdirerek yürütme organının sivil ve laik bir yapıya kavuşturulması
3 Mart 1924 yasalarıyla 'Vekâlet' (Bakanlık) statüsündeki Şer’iye ve Erkân-ı Harbiye kurumlarının lağvedilmesi, bu makamların Bakanlar Kurulu'ndan çıkarılmasını sağlamıştır. Bu durum, din işlerinin ve askeri hiyerarşinin siyasetten (yürütmeden) ayrılmasına, dolayısıyla hükümetin tam anlamıyla sivil ve laik bir kimlik kazanmasına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
3 Mart 1924'te çıkarılan yasaların içeriklerini analiz etmek
Halifelik kaldırıldı, Şer'iye ve Evkaf Vekâleti (Din ve Vakıflar Bakanlığı) ile Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâleti (Genelkurmay Bakanlığı) kapatıldı.
Bu yasaların hangi kurumsal yapıları hedef aldığını belirlemek gerekir.
2
Kapatılan kurumların 'Vekâlet' (Bakanlık) statüsünü değerlendirmek
Bakanlıkların kapatılması, bu kurumların başındaki kişilerin artık Bakanlar Kurulu'nda (Kabine) yer almayacağı anlamına gelir.
Kurumsal değişikliğin yönetim yapısı üzerindeki etkisini anlamak için 'Vekâlet' kavramının kabine ile bağını kurmak şarttır.
3
Siyasi ve demokratik sonucu sentezlemek
Din ve ordunun kabine dışına çıkarılması, hükümetin sivil bir yapıya kavuşmasını ve kararların dini/askeri vesayet altında alınmamasını sağlamıştır.
Laiklik ve demokrasinin pekiştirilmesi bu ayrıştırma ile mümkün olmuştur.

Key Concept

Yürütme Erkinin Laikleşmesi ve Sivilleşmesi

Hints

1
Kapatılan kurumların 'Vekâlet' (Bakanlık) olduğunu ve bakanların kabinede karar verici olduğunu hatırlayın.
2
Genelkurmay Başkanı ve Din İşleri Başkanı'nın kabine toplantılarına katılmasının siyaset üzerindeki etkisini düşünün.
3
Bu kurumların bakanlık statüsünden çıkarılması, ordu ve dinin siyasetten ayrılması (laiklik ve demokrasi) için atılan en büyük kurumsal adımdır.

Practice More

1924 Anayasası'nın 1921 Anayasası'ndan farklarını yürütme erki üzerinden karşılaştırın.

Alternative Method

3 Mart 1924'ü sadece 'Halifelik' üzerinden değil, 'Erkân-ı Harbiye' (Askeri) ve 'Şer'iye' (Dini) otoritelerin kabine dışına itilmesi olarak kodlarsanız yapısal soruları daha kolay çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question