Question

Difficulty: EasySes Bilgisi

Türkçede "akıl, boyun, şehir" gibi bazı sözcükler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlü (ı,i,u,u¨ı, i, u, ü) düşer. Bu ses olayına "ünlü düşmesi" denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük vardır?

  1. A
    Sokaktaki gürültüden dolayı ders çalışamadı.
  2. Hafta sonu arkadaşlarıyla birlikte şehri gezdiler.Answer
  3. C
    Bebeğin uykusu gelince mızmızlanmaya başladı.
  4. D
    Sınıfın kapısı gürültüyle bir anda kapandı.
  5. E
    Güneşli havada yürüyüş yapmayı çok sever.

Answer

Hafta sonu arkadaşlarıyla birlikte şehri gezdiler ifadesindeki 'şehri' sözcüğünde ünlü düşmesi gerçekleşmiştir.
Doğru seçenekte yer alan 'şehri' sözcüğü, 'şehir' köküne ünlüyle başlayan '-i' eki getirilerek türetilmiştir. Bu süreçte kelimenin ikinci hecesindeki 'i' ünlüsü düşerek 'ünlü düşmesi' olayını gerçekleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sözcükleri kök ve eklerine ayırın.
"Şehri" sözcüğünün kökü "şehir", aldığı ek ise "-i" belirtme hal ekidir.
Ses olaylarını tespit etmek için kelimenin orijinal kök halini bilmek gerekir.
2
Eki köke ekleyerek ses değişimini gözlemleyin.
Şehir + i → Şehri şeklinde bir değişim olmuştur.
İki heceli ve ikinci hecesinde dar ünlü bulunan kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde hece düşmesi meydana gelir.
3
Düşen sesi belirleyin.
"Şehir" kelimesinin ikinci hecesindeki "i" sesi düşmüştür.
Sözcük telaffuz edilirken ve yazılırken bu ünlü korunmaz.

Key Concept

Ünlü Düşmesi

Hints

1
Cümlelerdeki kelimelerin köklerini (asıl hallerini) düşünmeye çalışın.
2
Özellikle iki heceli olup ünlüyle başlayan ek almış kelimelere odaklanın.
3
"Şehir" kelimesinin ek almış halini dikkatlice inceleyin; bir harf eksilmiş mi?

Practice More

Benzer bir çalışma için 'vakit', 'karın' ve 'beyin' gibi kelimelerin ek almış hallerini içeren cümleler kurabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question