Question

Difficulty: MediumRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgârların yer şekilleri üzerindeki etkisi kuraklık ve bitki örtüsünün cılızlığına paralel olarak İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde belirginleşir. Özellikle yatay uzanışlı ve farklı dirençteki tabakalardan oluşan sahalarda rüzgârın yumuşak kısımları daha fazla aşındırması, sert kısımların ise çevreye göre yüksekte kalmasıyla oluşan kule veya piramit benzeri yer şekilleri görülür. Bu açıklamada tarif edilen rüzgâr aşınım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Şahit kayaAnswer
  2. B
    Mantarkaya
  3. C
    Barkan
  4. D
    Tafoni
  5. E
    Lös

Answer

Rüzgârın farklı dirençteki yatay tabakaları aşındırmasıyla oluşan kule benzeri yer şekli şahit kayadır.
Doğru cevap olan şahit kaya, rüzgârın farklı dirençteki yatay tabakaları seçici olarak aşındırması sonucu oluşan, çevrelerine göre yüksekte kalan piramit veya kule benzeri kalıntı şekillerdir. Bu yapılar Türkiye'de özellikle İç Anadolu'da rüzgâr erozyonunun şiddetli olduğu sahalarda görülür.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki koşulları analiz etme
Kurak iklim, zayıf bitki örtüsü ve yatay duruşlu farklı dirençteki tabaka yapısı tespit edildi.
Rüzgâr şekillerinin oluşumu için hem iklimsel hem de jeolojik yapının uygun olması gerekir.
2
Aşındırma sürecini değerlendirme
Rüzgârın yumuşak tabakaları oyması ve sert tabakaların kule/piramit şeklinde kalması süreci belirlendi.
Seçici aşındırma (selektif erozyon) şahit kaya oluşumunun temel mekanizmasıdır.
3
Kavram eşleştirmesi yapma
Tarif edilen 'tabakalı kule' görünümü şahit kaya terimi ile eşleşti.
Mantarkaya tekil bloklarla, tafoni oyuklarla, barkan ve lös ise biriktirme süreçleriyle ilgilidir.

Key Concept

Şahit Kaya Oluşumu ve Yapısı

Hints

1
Soruda tarif edilen şekil bir rüzgâr aşınım şeklidir, biriktirme şekillerini eleyebilirsiniz.
2
Bu yer şekli 'farklı dirençteki yatay tabakaların' rüzgâr tarafından aşındırılmasıyla oluşur.
3
Kule veya piramit benzeri diklikler oluşturarak çevresindeki erozyona 'şahitlik' eder.

Practice More

Rüzgâr aşındırması sonucu oluşan yardang ve tafoni gibi diğer mikro ve makro şekilleri tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Rate this question