Question

Difficulty: HardDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde özel adlara getirilen eklerin doğru şekilde ayrılması büyük önem taşır. Özellikle kurum ve kuruluş adları ile kanun ve yönetmelik adları arasındaki ayrım, imla kurallarında sıklıkla karıştırılan hususların başında gelmektedir.

Bu bilgilere dayanarak, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

  1. A
    657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtilen disiplin hükümleri titizlikle uygulanmaktadır.
  2. B
    Avrupa Birliği'ne üye ülkeler arasında vize muafiyeti konusunda yeni görüşmeler yapıldı.
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 104. yasama yılı açılış töreni için hazırlıklar tamamlandı.Answer
  4. D
    Orta Çağ'ın sonlarına doğru Avrupa'da başlayan kültürel değişimler modern dünyayı şekillendirdi.
  5. E
    Boğaz'dan geçen yabancı bandıralı gemiler kılavuz kaptan almak zorundadır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Türkiye Büyük Millet Meclisi bir kurum adı olduğu için kendisine getirilen çekim ekinin 'Meclisinin' şeklinde kesme işareti kullanılmadan yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve bu isimlere getirilen ekleri tespit edin.
Devlet Memurları Kanunu'nda, Avrupa Birliği'ne, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, Orta Çağ'ın ve Boğaz'dan ifadeleri incelenmelidir.
Kesme işaretinin kullanım alanlarını belirlemek için sözcüğün türü (kurum, kanun, çağ vb.) kritiktir.
2
TDK'nin kurum/kuruluş adları ile kanun/yönetmelik adları arasındaki ayrımını uygulayın.
Kurum adlarına (TBMM) gelen eklerin ayrılmaması, kanun adlarına (Devlet Memurları Kanunu) gelen eklerin ise ayrılması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Türkçe imla kuralları kurum ve kuruluş adlarını kesme işareti kullanımından muaf tutarken, mevzuat adlarını bu kuralın dışında bırakır.
3
İstisna ve özel durumları kontrol edin.
Avrupa Birliği'nin bir istisna olduğu ve Boğaz/Hisar gibi kısaltmalı söyleyişlerde kesme işaretinin kullanılmaya devam edildiği doğrulanır.
Genel kuralın dışındaki spesifik TDK istisnaları hataya düşmeyi engeller.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki özel isimlerin bir kurum mu yoksa bir mevzuat (kanun, yönetmelik) mı olduğuna dikkat edin.
2
Avrupa Birliği ifadesinin, kurum adı olmasına rağmen ek alırken kesme işaretiyle ayrılan tek istisna olduğunu unutmayın.
3
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bir kurumdur ve kurum adlarına gelen iyelik veya durum ekleri kesme ile ayrılmaz.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmalarına gelen eklerin durumunu (Örn: TBMM'ye) inceleyerek kuralın kısaltmalardaki farkını kavrayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question