Question

Difficulty: EasySözcükte Yapı

Türkçede sözcük kökleri, karşıladıkları anlamın türüne göre "isim kökü" veya "fiil kökü" olarak ikiye ayrılır. Bir kökün fiil olup olmadığını anlamak için köke mastar eki olan mak/mek-mak / -mek getirilir. Eğer kök bu eki alabiliyorsa fiil, alamıyorsa isim köküdür.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Yeni açılan çiçekçi sokağa çok güzel bir koku yaymıştı.
  2. B
    Apartman dairesinde evcil hayvan beslemek bazen zor olabilir.
  3. Uzun süren yolculuktan sonra çocuk oldukça durgun görünüyordu.Answer
  4. D
    Çayın yanında ikram edilen şekerli kurabiyeler çok lezzetliydi.
  5. E
    Yaz mevsiminde akşamki serinlik insana huzur veriyor.

Answer

Durgun sözcüğü, "dur-" fiil kökünden türediği için diğerlerinden farklıdır.
Durgun sözcüğünün kökü "dur-" parçasıdır. Bu parça bir hareket, iş bildirmekte ve mastar eki alarak "durmak" şeklinde kullanılabilmektedir. Bu durum sözcüğün fiil kökü olduğunu kanıtlar. Diğer tüm seçeneklerdeki (çiçek, ev, şeker, akşam) kökler ise birer varlık veya kavram adıdır ve mastar eki alamazlar.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili sözcüklerin eklerini atarak en küçük anlamlı parçalarını (köklerini) belirleyin.
çiçekçi → çiçek, evcil → ev, durgun → dur, şekerli → şeker, akşamki → akşam
Sözcüğün yapısını incelemek için önce köke inilmesi gerekir.
2
Belirlenen her köke mastar eki olan mak/mek-mak / -mek ekini getirmeyi deneyin.
çiçek-mek (anlamsız), ev-mek (anlamsız), dur-mak (anlamlı), şeker-mek (anlamsız), akşam-mak (anlamsız)
Mastar eki testi, isim ve fiil köklerini birbirinden ayıran en kesin yöntemdir.
3
Mastar eki alan kökün fiil, alamayanların isim kökü olduğunu tespit edin.
Yalnızca "dur-" kökü anlamlı bir eylem bildirdiği için fiildir.
Soru, kök türü bakımından farklı olanı sormaktadır.

Key Concept

İsim ve Fiil Kökü Ayrımı

Hints

1
Sözcüklerin eklerini (çi, cil, gun, li, ki) çıkararak köklerine odaklanın.
2
Bulduğunuz köklerin yanına kısa bir çizgi (-) koyarak mastar eki (-mak/-mek) getirmeyi deneyin.
3
Durmak kelimesi bir eylem bildirirken; çiçekmek, evmek veya şekermek gibi kelimelerin anlamsız olduğunu fark edeceksiniz.

Practice More

İsimden fiil türeten ekler (örneğin: göz-le) ile fiilden isim türeten ekleri (örneğin: sev-gi) inceleyerek kelime yapısı bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question