Examkin

Question

Difficulty: Medium1876 Kanun-i Esasi

18761876 Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki anayasa değişikliklerinden önceki ilk metni esas alındığında; yasama sürecinde bir kanun teklifinin (layiha) hazırlanması ve Meclis gündemine taşınmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bakanlar Kurulu (Heyet-i Vükela), bir kanun taslağı hazırlayabilmek için öncelikle Padişah’tan izin almak zorundadır.Answer
  2. B
    Meclis-i Mebusan üyeleri, herhangi bir makamdan izin almaksızın doğrudan kanun teklifinde bulunma yetkisine sahiptir.
  3. C
    Padişah tarafından uygun görülmeyerek reddedilen bir kanun tasarısı, Meclis-i Mebusan'da üçte iki çoğunlukla tekrar kabul edilirse yasallaşır.
  4. D
    Kanun teklif etme yetkisi yalnızca Meclis-i Ayan üyelerine tanınmış bir imtiyazdır.
  5. E
    Meclis-i Mebusan'da kabul edilen bir kanun tasarısı, Padişah'ın onayına gerek kalmaksızın on beş gün içinde yürürlüğe girer.

Answer

Bakanlar Kurulu'nun bir kanun taslağı hazırlayabilmek için öncelikle Padişah’tan izin almak zorunda olduğu bilgisidir.
Türk anayasa tarihinin ilk yazılı anayasası olan 18761876 Kanun-i Esasi’nin orijinal metninde yasama inisiyatifi oldukça kısıtlıdır. Hükümetin (Heyet-i Vükela) bir kanun tasarısı hazırlayabilmesi için öncelikle Padişah’tan izin alması gerekmekteydi. Bu durum, yasama sürecinin kontrolünün tamamen hükümdarda olduğunu gösteren en belirgin özelliklerden biridir. Bu izin mekanizması ancak 19091909 değişiklikleriyle kaldırılarak yasama organı daha özerk hale getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metnindeki yasama yetkisi incelenir.
Yasama organının Padişah, Meclis-i Ayan ve Meclis-i Mebusan'dan oluştuğu görülür.
Kurumsal yapıyı anlamak için temel yasama birimleri belirlenmelidir.
2
Kanun teklifi (yasama inisiyatifi) usulü analiz edilir.
Hükümetin (Heyet-i Vükela) dahi bir kanun hazırlığına başlamadan önce Padişah'tan 'istizan' (izin isteme) yapması gerektiği saptanır.
18761876 sisteminin mutlakiyetçi karakteri gereği inisiyatif hükümdardadır.
3
19091909 değişiklikleri ile arasındaki fark değerlendirilir.
19091909 yılında bu izin şartının kaldırıldığı, ancak soruda 'ilk metin' istendiği için izin şartının doğruluğu onaylanır.
Zaman içindeki değişimlerin karıştırılmaması gerekir.

Key Concept

Yasama İnisiyatifi ve Padişah İzni (İstizan Usulü)

Hints

1
18761876 sisteminde Padişah'ın yasama ve yürütme üzerindeki otoritesinin ne kadar güçlü olduğunu hatırlayın.
2
Bir kanun teklifinin sadece 'hazırlanma' aşamasına bakıldığında, hükümetin bile bağımsız hareket edip edemediğini sorgulayın.
3
19091909 öncesi metinde, bir taslağın kaleme alınması dahi Padişah'ın vereceği 'olur' (istizan) kararına bağlıydı.

Practice More

19091909 Anayasa değişikliklerinin yasama inisiyatifi ve hükümetin sorumluluğu üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

1876 Kanun-i Esasi

More questions from this topic