Examkin

Question

Difficulty: HardUygur Devleti

Uygurların Maniheizm inancını benimseyerek yerleşik hayata geçmeleriyle birlikte; başkent Ordubalık gibi merkezlerin yüksek surlarla çevrildiği, şehirlerin içerisinde ise saray, kütüphane ve kalıcı tapınaklar gibi büyük ölçekli mimari yapıların inşa edildiği görülmektedir. Bu mimari ve sosyal dönüşüm, önceki Türk devletleriyle kıyaslandığında aşağıdakilerden hangisinin temel bir strateji değişikliğine uğradığının en somut kanıtıdır?

  1. Savunma doktrininin 'hareketli bozkır taktiklerinden' 'sabit alan savunmasına' evrilmesiAnswer
  2. B
    Veraset sistemindeki belirsizliğin giderilerek merkezi otoritenin mutlak güç kazanması
  3. C
    Hükümdarın yetki kaynağının ilahi (Kut) anlayıştan koparak tamamen dünyevi bir temele oturması
  4. D
    Ekonomik hayatın sadece dış ticarete dayalı hale gelip hayvancılığın tamamen terk edilmesi
  5. E
    Devlet yönetimindeki ikili teşkilat sisteminin yerini tamamen tek merkezli bir yapıya bırakması

Answer

Savunma doktrininin hareketli bozkır taktiklerinden sabit alan savunmasına evrilmesi
Doğru cevap olan savunma stratejisindeki değişim, yerleşik hayatın getirdiği fiziksel zorunluluklarla ilgilidir. Göçebe Türk devletleri (Hun, Göktürk) saldırı aldığında geri çekilip düşmanı bozkırın derinliklerine çekerek yıpratabilirdi. Ancak Uygurlar; kütüphaneler, matbaalar ve devasa tapınaklar inşa ettikleri için bu birikimi bırakıp gidemezlerdi. Bu yüzden şehirlerin etrafını surlarla çevirerek, Türk tarihinde ilk kez 'alan/şehir savunması' sistemini kurumsallaştırmışlardır.

Step-by-Step Solution

1
Uygurların yaşam tarzındaki değişimi analiz etme
Maniheizm ile birlikte yerleşik hayata geçilmiş ve ilk Türk şehirleri (Balık) kurulmuştur.
Soruda belirtilen surlar ve kalıcı yapılar şehirleşmenin doğrudan göstergesidir.
2
Mimari yapıların askeri stratejiye etkisini değerlendirme
Kalıcı eserlerin (saray, tapınak, kütüphane) taşınamaz olması, saldırı anında şehri terk etmeyi imkansız kılmıştır.
Hun ve Göktürklerdeki 'kaç-kurtul' veya 'yıpratma' taktikleri, yerleşik bir merkezi korumak için yetersizdir.
3
Savunma biçimindeki değişimi belirleme
Şehirlerin surlarla çevrilmesi, ordunun açık alanda savaşmak yerine kale/şehir savunması yapmaya başladığını kanıtlar.
Bozkır kültürünün hareketli savunma doktrini, yerleşik hayatla birlikte sabit alan savunmasına dönüşmüştür.

Key Concept

Yerleşik Hayatın Askeri ve Stratejik Sonuçları

Hints

1
Uygurların inşa ettiği şehirlerin (Balık) etrafındaki surların işlevini düşünün.
2
Eski Türklerde ordu sürekli hareket halindeyken, yerleşik bir şehirde düşman saldırısına karşı nasıl bir tepki verilir?
3
Surlar, 'bulunulan yeri terk etmeme' ve orayı savunma amacını taşır; bu da geleneksel bozkır taktiklerinin değiştiğini gösterir.

Practice More

Uygurların Maniheizm ile değişen hükümdar unvanlarını (Ay Tengri gibi) ve bu durumun Kut anlayışındaki sürekliliğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Uygur Devleti

More questions from this topic