Examkin

Question

Difficulty: Very hardMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısında yerinden yönetim ilkesine dayanan mahalli idareler, özerk yapılarına rağmen devletin bütünlüğü ilkesi uyarınca merkezi idarenin denetimine tabidir. Bu denetimin niteliği, kapsamı ve organların oluşum süreçleri Anayasa ve ilgili kanunlarla kesin çizgilerle belirlenmiştir.

1982 Anayasası'nın 127. maddesi ve mahalli idarelere ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi mahalli idarelerin hukuki statüsü ve denetimine ilişkin hatalı bir ifadedir?

  1. A
    Büyükşehir belediyelerinin kurulması ancak kanunla mümkün iken; nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim yerlerinde belediye kurulması Cumhurbaşkanı kararı ile gerçekleşir.
  2. B
    Belediye ve il özel idaresinin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yolu ile yapılır ve bu konuda nihai karar mercii Danıştay'dır.
  3. C
    İl özel idaresinin yürütme organı olan vali, merkezi idare tarafından atanmış bir kamu görevlisi olmasına rağmen bu yerel yönetim biriminin en üst amiri ve temsilcisidir.
  4. D
    Merkezi idarenin mahalli idareler üzerindeki idari vesayet yetkisi, yerel yönetimlerin işlemlerini sadece hukuka uygunluk yönünden denetlemeye izin verir; yerindelik denetimi yapılamaz.
  5. Kaymakam, ilçe sınırları içerisinde yer alan belediyeler ve köyler üzerinde hiyerarşi yetkisine sahip olduğundan, bu birimlerin organlarınca alınan kararları doğrudan iptal etme yetkisine sahiptir.Answer

Answer

Kaymakamın mahalli idareler üzerindeki yetkisinin hiyerarşi olarak tanımlanması ve doğrudan iptal yetkisinin bulunduğunun ifade edilmesi yanlıştır.
Hatalı olan ifade, kaymakamın yerel yönetimler üzerindeki yetkisini hiyerarşi olarak tanımlayan ve doğrudan iptal/değiştirme yetkisi tanıyan seçenektir. Kaymakam, ilçedeki belediyeler ve köyler üzerinde hiyerarşik amir değil, idari vesayet makamıdır. İdari vesayet denetiminde, vesayet makamı (kaymakam) yerinden yönetim kuruluşunun işlemlerini doğrudan iptal edemez veya değiştiremez (bazı istisnai kanuni onay süreçleri hariç); genel kural olarak hukuka aykırı gördüğü işlemleri yargıya taşır.

Step-by-Step Solution

1
Kaymakam ve mahalli idare birimlerinin (belediye, köy) tüzel kişiliklerini karşılaştırın.
Kaymakam merkezi idarenin (devlet tüzel kişiliği) bir parçasıdır; belediye ve köy ise ayrı 'Kamu Tüzel Kişiliği'ne sahiptir.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içindeki üst-alt ilişkisinde (Örn: Kaymakam-İlçe Milli Eğitim Müdürü) geçerlidir.
2
Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim türünü belirleyin.
Merkezi idare ile mahalli idareler arasındaki ilişki 'İdari Vesayet'tir.
Anayasa 127. madde, idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla bu birimler arasında vesayet denetimini öngörmüştür.
3
İdari vesayet yetkisinin sınırlarını analiz edin.
Vesayet makamı (Kaymakam/Vali), mahalli idarenin kararlarını doğrudan iptal edemez, değiştiremez veya yerlerine geçerek işlem yapamaz.
Yerinden yönetim birimlerinin özerkliği, merkezi idarenin doğrudan müdahalesini (emir-talimat-iptal) engeller; denetim ancak kanunda belirtilen sınırlar dahilinde hukuka uygunluk denetimiyle sınırlıdır.

Key Concept

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Mahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

More questions from this topic