Question

Difficulty: MediumKarahanlılar

Türk-İslam devletlerinde kurumsal yapının gelişim sürecinde Karahanlılar öncü bir rol oynamıştır. Bu devlet, ticari hayatı canlandırmak amacıyla sınır boylarına 'ribat' adı verilen kervansaraylar inşa etmiş; eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak için ise dünya tarihinde ilk kez 'burslu öğrencilik' sistemini hayata geçirmiştir. Ayrıca Semerkant ve Buhara gibi şehirleri önemli birer kültür merkezi hâline getirerek 'Bimaristan' adı verilen hastaneleri halkın hizmetine sunmuşlardır.

Bu bilgiler doğrultusunda, sosyal devlet anlayışının ilk örneklerini sergileyen ve Türk-İslam medeniyetine bu kurumları kazandıran devlet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. KarahanlılarAnswer
  2. B
    Gazneliler
  3. C
    Büyük Selçuklu Devleti
  4. D
    Tolunoğulları
  5. E
    İhşidiler

Answer

Karahanlılar; dünya tarihinde ilk kez burslu öğrencilik sistemini başlatan, ribatları kervansaraylara dönüştüren ve bimaristanlar kuran ilk Orta Asya Müslüman Türk devletidir.
Karahanlılar, Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devleti olmanın yanı sıra, sosyal devlet anlayışını kurumsallaştıran ilk devlettir. Dünya tarihinde ilk kez Semerkant'ta burslu öğrencilik sistemini başlatmaları, sınır boylarındaki askeri amaçlı ribatları ticari kervansaraylara dönüştürmeleri ve bimaristanlar inşa etmeleri bu devletin en belirgin özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kurumları (ribat, burslu öğrencilik, bimaristan) analiz edin.
Bu kurumlar, bir devletin halkın refahı için çalıştığını gösteren 'Sosyal Devlet' anlayışının göstergeleridir.
Soruda bahsedilen özellikler Karahanlılar'ın karakteristik kurumsal yapılarıdır.
2
Bu kurumların Türk-İslam tarihindeki ilk uygulayıcısını hatırlayın.
Karahanlılar, Orta Asya'da İslamiyet'i kabul ettikten sonra yerleşik yaşamı ve kurumsallaşmayı bu yapılarla hızlandırmıştır.
Karahanlılar, Türk devlet geleneği ile İslam medeniyetini sentezleyen ilk büyük devlettir.
3
Gulam sisteminin ve Türkçe kullanımının bu devletle ilişkisini kurun.
Karahanlılar hem Gulam sistemini orduya dahil etmiş hem de Türkçeyi resmî dil olarak korumuştur.
Bu durum, devletin millî kimliğini korurken İslamiyet'in kurumsal zenginliğini aldığını kanıtlar.

Key Concept

Karahanlılar'da Sosyal Devlet ve Kurumsal Yapı

Hints

1
Bu devlet, Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden ilk büyük Türk devletidir.
2
Resmî dili Türkçe olan ve hükümdarları 'Han, Hakan, Buğra' gibi unvanlar kullanan bir devleti düşünün.
3
Semerkant ve Buhara gibi şehirleri bilim merkezine dönüştüren ve eğitimde burs sistemini başlatan devlet Karahanlılar'dır.

Practice More

Karahanlılar dönemine ait edebi eserlerin (Kutadgu Bilig, Divan-ı Lügati't Türk) bu sosyal ve kültürel yapıya katkısını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question