Question

Difficulty: Medium1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

19211921 Anayasası (Tes\ckilatıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye KanunuKanunu), Türk anayasa tarihinde yerel yönetimlere (vilayetlere) en geniş yetkileri tanıyan ve bu birimlere "şahsiyet-i maneviye" (tüzel kişilik) ile "muhtariyet" (özerklik) veren tek anayasadır. Bu düzenlemeye göre vilayetler; eğitim, sağlık, vakıflar ve tarım gibi yerel hizmetlerin idaresinde karar alma yetkisine sahip kılınmıştır.

19211921 Anayasası'nda yer alan bu hükümlerle idari teşkilatlanmada hayata geçirilmek istenen temel anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Adem-i merkeziyetAnswer
  2. B
    Milli egemenlik
  3. C
    Meclis hükümeti sistemi
  4. D
    Kuvvetler birliği
  5. E
    Sert ve kazuistik yapı

Answer

1921 Anayasası'nda vilayetlere tüzel kişilik ve özerklik tanınması "Adem-i merkeziyet" anlayışının bir sonucudur.
Doğru cevap olan ifade, yetkilerin merkezden taşraya/yerele doğru kaydırılmasını ve yerel birimlerin kendi işlerinde serbestçe karar alabilmesini tanımlayan "Adem-i merkeziyet" kavramıdır. 1921 Anayasası'nın 102110-21. maddeleri tamamen vilayetlerin özerk yapısına ayrılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa metnindeki anahtar kelimeleri analiz etme
"Şahsiyet-i maneviye" (tüzel kişilik) ve "muhtariyet" (özerklik) kavramlarının yerel yönetimler (vilayetler) için kullanıldığı belirlendi.
1921 Anayasası'nın idari bölümlerinde vilayetlere tanınan bu haklar, Türk anayasa tarihindeki en geniş yerel yönetim yetkileridir.
2
Kavramsal eşleştirme yapma
Merkezdeki yetkilerin yerel birimlere devredilmesi ve yerel birimlerin kendi kararlarını alabilmesi "Adem-i merkeziyet" (Yerinden Yönetim) ilkesi ile eşleşir.
Prens Sabahattin tarafından savunulan bu fikir, o dönemde yerel halkın desteğini almak ve bürokrasiyi azaltmak için anayasaya dahil edilmiştir.

Key Concept

1921 Anayasası'nda İdari Yapı ve Adem-i Merkeziyet

Hints

1
Yerel yönetimlerin kendi kararlarını alma yetkisine (özerkliğe) sahip olması hangi yönetim biçimidir?
2
Bu kavram, merkezden yönetimin zıttı olup Prens Sabahattin'in görüşleriyle özdeşleşmiştir.
3
"Muhtariyet" kelimesinin günümüzdeki karşılığı özerkliktir; özerklik ise yerinden yönetimin en uç noktası olan bir sistemi işaret eder.

Practice More

1921 ve 1924 Anayasaları arasındaki idari farkları karşılaştırarak yerinden yönetimden merkeziyetçiliğe geçiş sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:55s
Rate this question