Question

Difficulty: MediumYumuşama Döneminde Türkiye

Türkiye'nin 19741974 yılında Kıbrıs Barış Harekâtı'nı gerçekleştirmesi ve eş zamanlı olarak haşhaş ekim yasağını kaldırması üzerine Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından Türkiye'ye uygulanan silah ambargosuna karşı, Türk hükümetinin mütekabiliyet (karşılıklılık) ilkesi çerçevesinde aldığı karar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    NATO'nun askeri kanadından ayrılma kararı alınması
  2. B
    Sovyetler Birliği (SSCB) ile karşılıklı savunma ve askeri ittifak paktı imzalanması
  3. ABD'nin Türkiye'deki askeri üs ve tesislerinin (İncirlik hariç) faaliyetlerinin durdurularak TSK denetimine alınmasıAnswer
  4. D
    Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü'nün Türkiye sınırları içerisindeki faaliyetlerine son verilmesi
  5. E
    Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile imzalanan Ankara Antlaşması'nın tek taraflı feshedilmesi

Answer

ABD'nin Türkiye'deki askeri üs ve tesislerinin (İncirlik hariç) faaliyetlerinin durdurularak TSK denetimine alınması
Doğru cevap, ABD üslerinin TSK denetimine alınmasıdır. Türkiye, ABD'nin Kıbrıs Barış Harekâtı ve haşhaş ekimi sonrası uyguladığı silah ambargosuna karşı en sert tepkiyi, kendi topraklarındaki ABD tesislerini kapatarak ve faaliyetlerini TSK bünyesine alarak vermiştir. Bu durum 19781978 yılında ambargonun kalkmasına kadar devam etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kıbrıs Barış Harekâtı (19741974) ve haşhaş ekimi krizinin uluslararası etkilerini analiz et.
ABD Kongresi, Türkiye'nin bu adımlarına tepki olarak 19751975 yılında Türkiye'ye yönelik silah ambargosu kararı aldı.
Türkiye'nin egemenlik haklarını kullanarak haşhaş yasağını delmesi ve Kıbrıs'ta garantörlük hakkını kullanması ABD ile ilişkileri germiştir.
2
Türkiye'nin ambargoya karşı geliştirdiği 'Mütekabiliyet' (karşılıklılık) politikasını belirle.
Hükümet, 19691969 tarihli Savunma İş Birliği Anlaşması'nı feshettiğini duyurdu.
Uluslararası hukukta bir devletin kendisine uygulanan yaptırıma benzer bir karşılık verme hakkı bulunmaktadır.
3
Alınan somut askeri ve diplomatik önlemi tanımla.
Türkiye'deki tüm ABD üs ve tesisleri (NATO görevi yürüten İncirlik hariç) Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kontrolüne geçti.
Ambargo nedeniyle savunma ihtiyaçları engellenen Türkiye, ABD'nin Türkiye üzerindeki stratejik imkanlarını kısıtlayarak baskı kurmayı amaçlamıştır.

Key Concept

Mütekabiliyet İlkesi ve 1975 ABD Ambargosu

Hints

1
Türkiye'nin cevabı, kendi toprakları üzerindeki egemenlik haklarını diplomatik ve askeri bir koz olarak kullanmasıyla ilgilidir.
2
Bu tepki, Türkiye'deki yabancı askeri varlığı ve üslerin statüsünü doğrudan etkileyen bir hükümet kararıdır.
3
Ambargoya karşı Türkiye, ABD'nin dinleme ve operasyonel tesislerini (İncirlik hariç) Türk ordusunun kontrolüne alarak yanıt vermiştir.

Practice More

1975 ambargosunun kalkmasında etkili olan 'Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması' (SEIA) konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question