Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Bir bölge planlama çalışmasında, numaralandırılmış üç farklı planlama havzasının temel arazi ve demografi verileri derlenmiştir:

- I. Havza: 800.000 nüfus, 16.000 km2km^2 toplam alan ve 1.600 km2km^2 işlenebilir tarım arazisi
- II. Havza: 1.200.000 nüfus, 30.000 km2km^2 toplam alan ve alanın yarısını kaplayan tarım arazisi
- III. Havza: 500.000 nüfus, 10.000 km2km^2 toplam alan ve 5.000 km2km^2 işlenebilir tarım arazisi

Yalnızca bu mekânsal ve demografik veriler dikkate alındığında, havzalarla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Yer şekillerinin en sade ve düz olduğu, buna bağlı olarak makineli tarımın en kolay uygulanabildiği yer I. Havza'dır.
  2. B
    Toplam nüfusu en fazla olan II. Havza, kilometre kareye düşen insan sayısının da en yüksek olduğu alandır.
  3. C
    II. Havza'da nüfusun fazla olmasının temel nedeni, sanayi tesislerinin yoğunluğu ve ulaşım olanaklarının gelişmiş olmasıdır.
  4. I ve III. havzaların aritmetik nüfus yoğunlukları eşit olmasına rağmen, I. Havza'nın yer şekilleri III. Havza'ya göre daha engebelidir.Answer
  5. E
    Verilen istatistikler kullanılarak her üç havzanın da tarımsal nüfus yoğunluğu hesaplanarak birbirleriyle karşılaştırılabilir.

Answer

I ve III. havzaların aritmetik nüfus yoğunlukları eşittir (50 kis¸i/km250 \text{ kişi/km}^2). Ancak I. Havza'da tarım alanı dar olduğu için fizyolojik nüfus yoğunluğu çok yüksektir ve bu durum yer şekillerinin III. Havza'ya göre daha engebeli olduğunu kanıtlar.
I ve III. havzaların aritmetik nüfus yoğunlukları 50 kis¸i/km250 \text{ kişi/km}^2'dir. Ancak I. Havza'da tarım alanı toplam alanın sadece onda biriyken (%10), III. Havza'da yarısıdır (%50). Dar tarım alanları, genel olarak dağlık ve engebeli arazilerin bir sonucudur. Bu nedenle I. Havza'nın III. Havza'ya göre çok daha engebeli olduğu çıkarımı kesin olarak yapılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Her havza için aritmetik nüfus yoğunluğunu (ANY) hesapla.
I. Havza: 800.000/16.000=50800.000 / 16.000 = 50. II. Havza: 1.200.000/30.000=401.200.000 / 30.000 = 40. III. Havza: 500.000/10.000=50500.000 / 10.000 = 50.
Seçeneklerdeki kilometre kareye düşen insan sayısı (aritmetik yoğunluk) ifadelerini doğrulamak veya elemek için gereklidir.
2
Tarımsal nüfus yoğunluğu (TNY) için gerekli verileri kontrol et.
TNY için tarımda çalışan nüfus gereklidir, ancak metinde sadece toplam nüfus verilmiştir. Bu nedenle TNY hiçbir havza için hesaplanamaz.
Sadece eldeki verilerle hangi yoğunlukların hesaplanıp hesaplanamayacağını tespit etmek içindir.
3
Yer şekillerinin engebesini yorumlamak için tarım alanı / toplam alan oranını (veya fizyolojik nüfus yoğunluğunu) incele.
I. Havza'da tarım alanı toplam alanın %10'u iken, III. Havza'da %50'sidir. I. Havza'nın tarım alanı çok daha dar olduğundan yer şekilleri daha engebelidir.
Fizyolojik yoğunluk ve tarım alanı genişliği, bir yerin yer şekillerinin sadeliği veya engebesi hakkında en güçlü kanıtı sunar.

Key Concept

Nüfus Yoğunluğu Türleri ve Hesaplamaları

Hints

1
Aritmetik nüfus yoğunluğunu bulmak için verilen toplam nüfus değerlerini, ilgili havzanın toplam yüz ölçümüne bölmelisiniz.
2
Tarımsal nüfus yoğunluğu hesaplanırken toplam nüfus değil, sadece tarımla uğraşan nüfus kullanılır. Verilen bilgilerde tarım nüfusuna dair bir veri var mı kontrol ediniz.
3
I ve III. havzanın aritmetik yoğunlukları eşit (50 kis¸i/km250 \text{ kişi/km}^2) çıkacaktır. Hangi yerin daha engebeli olduğunu bulmak için tarım alanlarının toplam alana oranına bakmalısınız. Tarım alanı darsa yer şekilleri daha engebelidir.

Practice More

Türkiye'de Doğu Karadeniz ve Hakkari bölümleri gibi fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasında farkın çok yüksek olduğu alanları harita üzerinden inceleyiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken fizyolojik nüfus yoğunluğunu (Toplam Nüfus / Tarım Alanı) hesaplayabilirsiniz. I. Havza'da bu değer 500, III. Havza'da ise 100 çıkar. Fizyolojik yoğunluk ile aritmetik yoğunluk arasındaki farkın fazla olması engebeliliğin doğrudan kanıtıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question