Examkin

Question

Difficulty: Hard1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, asli metninde kuvvetler birliği ve Meclis hükûmeti sistemini benimsemiş olsa da 2929 Ekim 19231923 tarihinde yapılan kapsamlı değişikliklerle devletin yapısında önemli dönüşümler gerçekleştirilmiştir. Bu değişikliklerin temel amacı, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yürütme organını daha işlevsel hale getirmek ve devlet başkanlığı sorununu çözmektir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19211921 Anayasası'nda 19231923 yılında yapılan bu değişikliklerin yürütme organı veya devlet düzeni üzerindeki doğrudan etkilerinden biri değildir?

  1. A
    Devletin yönetim şeklinin "Cumhuriyet" olduğunun anayasal bir hüküm haline gelmesi
  2. B
    Bakanlar Kurulu üyelerinin (Vekiller), Meclis tarafından tek tek seçilmesi usulünden vazgeçilerek Kabine sistemine geçilmesi
  3. C
    Meclis başkanlığı ile hükûmet başkanlığı yetkilerinin tek bir makamda toplanması kuralına son verilmesi
  4. Cumhurbaşkanına, TBMM tarafından kabul edilen kanunları bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisinin tanınmasıAnswer
  5. E
    Devlet başkanının (Cumhurbaşkanı), TBMM üyeleri arasından ve Meclis tarafından seçilmesi kuralının getirilmesi

Answer

Cumhurbaşkanına kanunları Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisinin verilmesi, 1921 Anayasası'nın 1923 değişiklikleri arasında yer almaz; bu yetki ilk kez 1924 Anayasası'nın 35. maddesi ile düzenlenmiştir.
Doğru cevap olan seçenek, kanunları veto etme yetkisinden bahsetmektedir. 19211921 Anayasası'nın 19231923 değişiklikleri ile "Kabine Sistemi"ne geçilmiş ve yürütme organı Başbakan ve Cumhurbaşkanı şeklinde yapılandırılmış olsa da, Meclis'in üzerinde bir denetim aracı olan "kanunları geri gönderme yetkisi" Cumhurbaşkanına tanınmamıştır. Bu yetki ancak 19241924 Anayasası ile hukuk sistemimize dahil olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
19211921 Anayasası'nın orijinal halindeki "Meclis Hükûmeti Sistemi" özellikleri hatırlanır.
Meclis Başkanı'nın aynı zamanda hükûmetin de başı olduğu, bakanların Meclis tarafından tek tek seçildiği görülür.
Değişikliklerin hangi temel yapıyı dönüştürdüğünü anlamak için başlangıç noktası belirlenmelidir.
2
2929 Ekim 19231923 tarihli ve 364364 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler analiz edilir.
Cumhuriyet ilanı, Cumhurbaşkanlığı makamı, Başbakanlık ve Kabine sistemine geçiş gibi temel unsurlar tespit edilir.
Yürütme organındaki makamsal ve işleyişsel değişimleri doğrulamak gerekir.
3
Cumhurbaşkanının yetki sınırı, 19211921 (19231923 dahil) ve 19241924 anayasaları ekseninde karşılaştırılır.
Kanunları veto etme (geri gönderme) yetkisinin "Meclis Üstünlüğü" ilkesi gereği 1921 metninde yer almadığı, bu yetkinin ancak 1924 Anayasası ile geldiği sonucuna varılır.
Seçenekler arasında anayasal kronoloji ve yetki dağılımı farkını ortaya koymak çözüme ulaştırır.

Key Concept

1921 Anayasası 1923 Değişiklikleri ve Hükümet Sistemi Dönüşümü
Rate this question

Topics

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

More questions from this topic