Türkiye'de rüzgârların yer şekilleri üzerindeki etkisi; nem miktarının azlığı, bitki örtüsünün cılızlığı ve fiziksel (mekanik) çözünmenin şiddeti ile doğrudan ilişkilidir. Özellikle İç Anadolu'da Konya-Karapınar çevresi ve Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimleri rüzgârın şekillendirme gücünün en belirgin olduğu alanlardır. Bu bölgelerde rüzgârların etkisiyle meydana gelen aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşum süreci diğerlerinden farklı olarak rüzgârın aşındırma faaliyetine değil, biriktirme faaliyetine dayanmaktadır?
- AMantar Kaya
- LösAnswer
- CTafoni
- DŞahit Kaya
- EYardang
Answer
Lös rüzgârların biriktirme faaliyeti sonucunda oluşan bir yer şeklidir.
Lös, rüzgârların taşıdığı çok ince boyutlu malzemeleri (tozları) hızlarının azaldığı veya bitki örtüsüyle karşılaştığı alanlarda üst üste biriktirmesiyle oluşan topraklardır. Bu süreç bir 'biriktirme' faaliyetidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rüzgâr Aşınım ve Birikim Şekillerinin Ayrımı
Hints
1
Rüzgârın bir dış kuvvet olarak iki temel fonksiyonu vardır: Yüzeyi oymak (aşındırmak) ve taşıdığı malzemeyi yığmak (biriktirmek).
2
Mantar kaya, şahit kaya ve tafoni gibi şekiller bir kütlenin yok olması veya şekil değiştirmesiyle oluşurken; kumul, lös ve barkan gibi şekiller yeni bir kütlenin oluşmasıyla meydana gelir.
3
Lös rüzgârların biriktirdiği bir tür verimli topraktır. Diğer seçeneklerin tamamı kayaların rüzgârla törpülenmesi sonucu oluşur.
Practice More
Rüzgâr biriktirme şekillerinden olan 'Barkan' (hilal şekilli kumul) kavramını ve Türkiye'de sadece çok kısıtlı alanlarda (örneğin Karapınar) görülebildiğini inceleyiniz.
Estimated Time:45s