Question

Difficulty: Hardİdarenin Mal Edinme Yöntemleri ve Kamulaştırma

Kamu yararının gerektirdiği durumlarda idarenin özel mülkiyetteki malları edinmesiyle ilgili anayasal ilkeler gözetildiğinde; bir belediyenin yeni bir ana bulvar (yol) projesi kapsamında gerçekleştireceği aşağıdaki işlemlerden hangisi 1982 Anayasası'nda yer alan kamulaştırma ve mülkiyetin sınırlandırılması hükümlerine aykırılık teşkil eder?

  1. A
    Bulvar güzergahındaki bir binanın kamulaştırma bedelinin, malikin rızası alınarak nakit ödeme yerine belediyeye ait başka bir taşınmazın devri (trampa) yoluyla karşılanması
  2. Kamulaştırma bedelinin, belediye bütçesinin yetersizliği gerekçe gösterilerek malikin rızası olmaksızın beş yıl içinde eşit taksitlerle ödenmesine karar verilmesiAnswer
  3. C
    Yol inşası için zorunlu olan, kamu hizmeti niteliği taşıyan özel bir metro/raylı sistem işletmesinin mülkiyetinin kanunla kamuya geçirilmesi
  4. D
    Yol çalışması nedeniyle bölgedeki boş bir arazinin, mülkiyeti malikte kalmak kaydıyla şantiye alanı olarak kullanılmak üzere idarece geçici olarak işgal edilmesi
  5. E
    Taksitli ödeme yapılabilen anayasal istisna hallerinde, henüz ödenmemiş taksit tutarlarına kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanması

Answer

Kamulaştırma bedelinin, anayasada sınırlı olarak sayılan haller (tarım, enerji, turizm vb.) dışında malikin rızası olmaksızın taksitlendirilmesi anayasaya aykırıdır.
1982 Anayasası'nın 46. maddesine göre kamulaştırma bedeli kural olarak peşin ve nakden ödenir. Taksitlendirme yalnızca tarım reformu, toprak ve su kaynaklarının geliştirilmesi, çayır ve meraların ıslahı, ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması, turizm projeleri ile büyük enerji ve sulama projeleri için mümkündür. Yol (bulvar) yapımı bu listede yer almadığı için belediye bütçesi yetersiz olsa dahi bedel peşin ödenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Projenin niteliği tespit edilir.
Söz konusu olan bir 'ana bulvar (yol)' projesidir.
Anayasa'nın 46. maddesine göre taksitlendirme ancak belirli amaçlarla yapılabilir.
2
1982 Anayasası Madde 46'daki taksitlendirme istisnaları kontrol edilir.
Taksitlendirme; tarım reformu, enerji, sulama, kıyı koruma, turizm ve orman projeleri için mümkündür.
Yol veya park yapımı gibi genel bayındırlık faaliyetleri bu özel listede yer almamaktadır.
3
Bedelin ödenme usulü değerlendirilir.
İstisna kapsamında olmayan projelerde kamulaştırma bedeli 'peşin ve nakden' ödenmelidir.
Anayasa, mülkiyet hakkını korumak adına peşin ödemeyi temel kural, taksitlendirmeyi ise sınırlı istisna olarak belirlemiştir.

Key Concept

Kamulaştırma Bedelinin Ödenme İlkeleri ve Taksitlendirme Şartları

Hints

1
Anayasa'da kamulaştırma bedelinin ödenmesine ilişkin 'peşin ve nakden' kuralını hatırlayın.
2
Taksitlendirmenin hangi özel projeler için (tarım, enerji, turizm vb.) yapılabileceğini düşünün.
3
Yol yapımı projeleri, Anayasa'da sayılan sınırlı taksitlendirme halleri arasında yer almaz.

Practice More

Devletleştirme ile Kamulaştırma arasındaki nesne farkını (taşınmaz vs. teşebbüs) tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question