Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a çıktıktan sonra yayımladığı Havza Genelgesi'nde (28 Mayıs 1919); işgallere karşı büyük protesto mitingleri düzenlenmesini ve İtilaf Devletleri ile İstanbul Hükümeti'ne protesto telgrafları çekilmesini isterken, bu süreçte "Hristiyan azınlığa yönelik herhangi bir taşkınlık ve kötü muamelede bulunulmamasının hayati önem taşıdığını" özellikle vurgulamıştır.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu uyarısıyla stratejik olarak aşağıdakilerden hangisini doğrudan hedeflediği savunulabilir?
- Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinde yer alan 'İtilaf Devletleri, emniyetlerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecektir' hükmüne meşruiyet sağlayacak gerekçeleri ortadan kaldırmak.Answer
- BWilson İlkeleri'nde yer alan 'Osmanlı topraklarındaki azınlıklara kendi kaderlerini tayin hakkı tanınacaktır' maddesi uyarınca azınlıkların ayrı bir devlet kurma taleplerini diplomatik yollarla desteklemek.
- CParis Barış Konferansı kararları doğrultusunda İzmir'in Yunanistan'a verilmesine karşı çıkan azınlık grupların desteğini alarak bölgesel direniş cemiyetlerini tek bir merkezde toplamak.
- Dİstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısında izlediği 'teslimiyetçi' politikanın azınlıklar üzerindeki baskısını azaltarak Milli Mücadele'nin insan haklarına saygılı bir hareket olduğunu tüm dünyaya kanıtlamak.
- EMondros Ateşkesi'nin 24. maddesi kapsamında yer alan 'Vilayat-ı Sitte' bölgesindeki karışıklıkları önleyerek bu illerin işgal edilme riskini sadece Doğu Anadolu ile sınırlı tutmak.
Answer
Mustafa Kemal Paşa'nın azınlıklara yönelik şiddet karşıtı uyarısı, Mondros Ateşkesi'nin 7. maddesini bahane ederek yapılacak olası işgalleri engellemeye yönelik stratejik bir hamledir.
Mustafa Kemal Paşa'nın azınlıklara yönelik taşkınlık yapılmaması emri, Mondros Ateşkesi'nin en tehlikeli maddesi olan ve herhangi bir karışıklık durumunda itilaf devletlerine diledikleri yeri işgal etme yetkisi veren 7. maddenin kötüye kullanılmasını engellemeye yöneliktir. Bu sayede direniş hareketinin 'hukuki meşruiyet' zemini korunmuş ve işgallerin genişlemesi için sunulabilecek 'asayişsizlik' bahanesi ortadan kaldırılmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mondros 7. Madde ve Milli Mücadele Meşruiyeti
Hints
1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgalleri 'yasal' kılan en tehlikeli maddesini hatırlayın.
2
İtilaf Devletleri, işgalleri genişletmek için genellikle 'Hristiyan halkın can güvenliği tehlikede' bahanesini kullanıyordu.
3
7. madde, emniyeti tehdit eden her türlü durumda işgale izin veriyordu; Havza'daki uyarı bu maddeyi 'bahanesiz' bırakmayı hedefler.
Practice More
Mondros'un 7. ve 24. maddeleri arasındaki kapsam farkını ve Havza Genelgesi'nin Amasya Genelgesi'ne (yöntem belirleme) nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s