Examkin

Question

Difficulty: Hardİdarenin Mal Edinme Yöntemleri ve Kamulaştırma

İdarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla başvurduğu mal edinme yöntemlerinden olan 'kamulaştırma' ve 'devletleştirme' (millileştirme) karşılaştırıldığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kamulaştırma işlemi sadece özel mülkiyette bulunan taşınmaz mallar üzerinde gerçekleştirilirken, devletleştirme işlemi kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsleri konu alır.
  2. B
    Kamulaştırma işlemi idari bir işlem niteliği taşırken, devletleştirme işlemi Anayasa uyarınca bizzat kanunla yapıldığı için bir yasama işlemi niteliğindedir.
  3. C
    İstimval yetkisi, savaş veya seferberlik gibi olağanüstü hallerde taşınır malların mülkiyetinin veya kullanma hakkının idareye geçmesini sağlar ve bu yönüyle devletleştirmeden ayrılır.
  4. D
    Geçici işgal, bir bayındırlık hizmetinin yürütülmesi sırasında ihtiyaç duyulan malzemenin temini için taşınmazın mülkiyetini değil, sadece geçici olarak kullanım hakkını idareye verir.
  5. Devletleştirme kararı idari bir işlem niteliğinde olduğu için, bu işleme karşı menfaati ihlal edilen gerçek veya tüzel kişiler doğrudan idari yargı mercilerinde iptal davası açabilirler.Answer

Answer

Devletleştirme işlemi bir yasama işlemi (kanun) olduğu için idari yargıda dava edilemez; bu nedenle devletleştirmenin idari bir işlem olduğu ve iptal davasına konu edilebileceği ifadesi yanlıştır.
Devletleştirme, Anayasa'nın 47. maddesi uyarınca kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde 'kanunla' kamuya geçirilmesidir. Bir yasama işlemi olan kanunlara karşı idari yargıda (İdare Mahkemesi veya Danıştay) iptal davası açılamaz. Kanunların anayasaya aykırılığı iddiasıyla ancak Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilir.

Step-by-Step Solution

1
Yöntemlerin hukuki niteliğini belirlemek.
Kamulaştırma idari bir işlemdir; devletleştirme ise Anayasa Madde 47 uyarınca kanunla yapıldığı için bir yasama işlemidir.
İdari işlemler ile yasama işlemleri farklı yargı yollarına tabidir.
2
Yargısal denetim yollarını analiz etmek.
İdari işlemler (kamulaştırma gibi) idari yargı denetimine tabi iken, kanunlar (devletleştirme gibi) Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabidir.
Normlar hiyerarşisi ve kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği her işlemin denetim makamı farklıdır.
3
Yanlış yargıyı tespit etmek.
Devletleştirmenin idari yargıda (Danıştay/İdare Mahkemesi) iptal davasına konu edilebileceğini savunan seçenek hatalıdır.
Bir kanunun iptali sadece Anayasa'da belirtilen yetkili mercilerce Anayasa Mahkemesi'nden istenebilir.

Key Concept

İdarenin Mal Edinme Yöntemlerinde Hukuki Niteliği ve Yargı Yolu Ayrımı

Hints

1
Devletleştirmenin hangi hukuki araçla (karar mı yoksa kanun mu?) yapıldığına dikkat edin.
2
Anayasa'nın 47. maddesi, devletleştirmenin 'kanunla' yapılacağını açıkça belirtir.
3
Bir işlem eğer bir kanun ise, onun denetimi idari yargı mercilerinde (İdare Mahkemesi, Danıştay) yapılamaz.

Practice More

İdarenin mal edinme yöntemlerinde bedelin ödenme şekli ve taksitlendirme sürelerini tekrar edin.

Alternative Method

Tablo yöntemi ile yöntemleri (Kamulaştırma-İdari İşlem, Devletleştirme-Kanun) gruplandırarak yargı yollarını eşleştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

İdarenin Mal Edinme Yöntemleri ve Kamulaştırma

More questions from this topic