Examkin

Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

Türkçede sert ünsüzle (f,s,t,k,c\c,s\c,h,pf, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzle (c,d,gc, d, g) başlayan bir ek getirildiğinde, ekin başındaki ünsüz sertleşerek c\c,t,kç, t, k seslerine dönüşür. Bu ses olayına ünsüz benzeşmesi (sertleşme) adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesine örnek olabilecek bir sözcük kullanılmıştır?

  1. A
    Şehrin merkezindeki eski bina, restorasyon çalışmaları nedeniyle kısa süreliğine ziyarete kapatıldı.
  2. Sınav görevlisi, sürenin dolduğunu belirterek adayların sınıftan çıkmasını istedi.Answer
  3. C
    Kurumdaki tüm personelin özlük hakları, yeni yönetmelik çerçevesinde yeniden düzenlendi.
  4. D
    Bahçedeki ağacın dalları, meyvelerin ağırlığına dayanamayarak yere doğru iyice eğilmişti.
  5. E
    Dosyaları teslim etmek için sabah erkenden ilgili birime gidip evrakları bıraktı.

Answer

Sınav görevlisi, sürenin dolduğunu belirterek adayların sınıftan çıkmasını istedi.
Sınıftan çıkılmasını isteyen ifadedeki "sınıftan" kelimesi, ünsüz benzeşmesinin açık bir örneğidir. "Sınıf" kelimesi sert bir ünsüz olan "f" ile bitmektedir. Bu kelimeye getirilen "-dan" eki, kelimenin sonundaki sert ünsüzün etkisiyle sertleşerek "-tan" biçimine dönüşmüştür. Bu durum, soruda verilen tanıma tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Ünsüz benzeşmesi kuralını (Fıstıkçı Şahap) hatırla.
Sert ünsüzler: f,s,t,k,c\c,s\c,h,pf, s, t, k, ç, ş, h, p. Bu harflerden sonra gelen c,d,gc, d, g ekleri c\c,t,kç, t, k olur.
Kuralın temel mantığını doğru uygulamak için harf gruplarını tanımak gerekir.
2
Doğru cevabı içeren cümleyi analiz et.
"Sınıf" sözcüğü sert ünsüz olan "f" ile bitmiştir. Buna gelen ayrılma durumu eki "-dan", sertleşerek "-tan" halini almıştır (Sınıf + dan -> Sınıftan).
Sözcüğün kökünü ve aldığı eki ayırarak ses değişimini tespit etmek gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki ses olaylarını karşılaştır.
"Şehrin" (ünlü düşmesi), "Ağacın" (ünsüz yumuşaması) gibi farklı olaylar elenir.
Çeldiricilerin hangi ses olaylarını içerdiğini belirlemek hatayı önler.

Key Concept

Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşme)

Hints

1
Kelimenin köküne ve ekine odaklanın; özellikle -de, -da veya -den, -dan ekleri alan kelimeleri inceleyin.
2
"Fıstıkçı Şahap" kodlamasındaki harflerle (f,s,t,k,c\c,s\c,h,pf, s, t, k, ç, ş, h, p) biten kelimelere dikkat edin.
3
"Sınıf" kelimesi sert bir ünsüzle biter, ona gelen "-dan" eki neye dönüşmüş olabilir?

Practice More

Ünsüz benzeşmesi kuralının istisnaları ve birleşik kelimelerdeki durumu üzerine pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sertleşmeyi bulmak için kelimedeki eklerin orijinal halini düşünün. Eğer ek normalde yumuşak bir ünsüzle (c,d,gc, d, g) başlıyorsa ama kelimede sertleşmişse (c\c,t,kç, t, k), orada benzeşme vardır.
Estimated Time:45s
Rate this question

Topics

Ses Bilgisi

More questions from this topic