Question

Difficulty: MediumSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

Bir davada taraflardan biri, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Davaya bakmakta olan mahkeme bu iddiayı ciddi bulmadığı takdirde, 19821982 Anayasası uyarınca izlenmesi gereken usul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İddiayı reddederek davayı sürdürür; bu ret kararı ancak esas hükümle birlikte kanun yoluna getirilebilir.Answer
  2. B
    İddiayı ciddi bulmasa dahi dosyayı bekletici sorun yaparak derhal Anayasa Mahkemesine göndermekle yükümlüdür.
  3. C
    Kararını vermeden önce Danıştaydan görüş almak amacıyla davayı bir yıl süreyle durdurmak zorundadır.
  4. D
    İddianın reddedilmesi durumunda taraflara doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanır.
  5. E
    İddiayı reddeder ancak bu ret kararı kesin nitelikte olup hiçbir şekilde üst mahkeme denetimine tabi değildir.

Answer

Mahkemenin iddiayı ciddi bulmaması durumunda davayı sürdürmesi ve bu kararın ancak esas hükümle birlikte kanun yoluna (istinaf/temyiz) taşınabilmesi doğru usuldür.
Somut norm denetiminde (itiraz yolu), bir davada uygulanacak kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı taraflarca ileri sürüldüğünde, mahkemenin bu iddiayı ciddi bulması gerekir. Mahkeme iddiayı ciddi bulmazsa istemi reddeder ve davaya devam eder. Bu ret kararı tek başına kanun yoluna (istinaf veya temyize) götürülemez; ancak davanın esası hakkında verilen hükümle birlikte üst mahkemede incelenebilir.

Step-by-Step Solution

1
Somut norm denetiminin (itiraz yolu) başlatılma şartlarını değerlendirmek.
Görülmekte olan bir dava ve bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmü olmalıdır.
İtiraz yolunun açılabilmesi için öncelikle mahkemenin önünde somut bir uyuşmazlık bulunması gerekir.
2
Tarafların aykırılık iddiası karşısında mahkemenin yetkisini analiz etmek.
Mahkeme hâkimi, tarafların ileri sürdüğü aykırılık iddiasını 'ciddi' bulursa dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderir.
Anayasa, mahkemeye iddianın ciddiyetini takdir etme yetkisi tanımıştır; her iddia otomatik olarak Anayasa Mahkemesine gitmez.
3
İddianın ciddi bulunmaması durumunda izlenecek yolu saptamak.
Mahkeme talebi reddeder ve davayı mevcut kanun hükümlerine göre karara bağlar.
Yargılama sürecinin gereksiz yere uzamasını engellemek için ciddi bulunmayan iddialar bekletici sorun yapılmaz.
4
Ret kararının denetim usulünü belirlemek.
Bu ret kararı tek başına temyiz edilemez, ancak davanın sonunda verilen asıl kararla birlikte üst mahkemeye taşınabilir.
Ara kararların denetimi genellikle nihai kararla birlikte gerçekleştirilir.

Key Concept

Mahkemenin İtiraz Yolundaki Takdir Yetkisi ve Ara Karar Niteliği

Hints

1
İtiraz yolunda mahkemenin 'filtreleme' görevi yaptığını unutmayın.
2
Hâkim iddiayı ciddi bulmazsa dava durmaz, mevcut kanunla devam eder.
3
Mahkemenin bu kararına karşı davanın sonundaki temyiz aşamasında itiraz edilebilir.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin itirazı esastan reddetmesi durumunda uygulanan 1010 yıllık süre yasağını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question